Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

Devanagari script

सदात्मकं स्फुरताख्यमरोषोपाधिवर्जितम् । प्रकाशरूपमात्मत्वे वस्तु तद्भासते परम् ॥ ९ ॥

Transliteration

sadātmakaṃ sphuratākhyamaroṣopādhivarjitam | prakāśarūpamātmatve vastu tadbhāsate param || 9 ||

Translation

وہ برتر حقیقت خود آتما کے روپ میں ہی جلوہ گر ہے—خالص سَت (وجودِ محض) کی فطرت، نِتّیہ سْفُرَتّا (باطنی نورانیت) کے نام سے معروف، راگ و کرودھ کی قیود سے پاک، اور شُدھ پرکاش (خالص نورِ چیتن) کی صورت۔

Word by Word

• सदात्मकम्: of the nature of Being (real)
• सदात्मकम्: विशेषण (Adjectival qualifier of वस्तु)
• Type: Adjective
• Root: सत् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सद्-आत्मक = सत्स्वरूपम्)

• स्फुरता-आख्यम्: called ‘sphuratā’ (manifest pulsation)
• स्फुरता-आख्यम्: विशेषण (of वस्तु)
• Type: Adjective
• Root: स्फुरता (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (स्फुरताया आख्यं = ‘called/known as pulsation/manifestation’)

• अमरोष-उपाधि-वर्जितम्: free from limiting adjuncts like anger
• अमरोष-उपाधि-वर्जितम्: विशेषण (of वस्तु)
• Type: Adjective
• Root: अमरोष (प्रातिपदिक) + उपाधि (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त, √वृज्/वर्ज् त्यक्तौ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); तत्पुरुष-समासः (उपाधिभिः वर्जितम्)

• प्रकाश-रूपम्: having the form of light/illumination
• प्रकाश-रूपम्: विशेषण (of वस्तु)
• Type: Adjective
• Root: प्रकाश (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (प्रकाशस्य रूपम्)

• आत्मत्वे: in the state of Selfhood
• आत्मत्वे: अधिकरण (Adhikarana/Locative)
• Type: Noun
• Root: आत्मत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)

• वस्तु: the Reality/thing
• वस्तु: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: वस्तु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्ता (Karta; correlating pronoun)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• भासते: shines/appears
• भासते: क्रिया (Verb; action of subject)
• Type: Verb
• Root: √भास् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• परम्: supreme
• परम्: विशेषण (Adjectival qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तत्/वस्तु)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies the Supreme as self-revealing Consciousness that shines as one’s own Self, and teaches that liberation is the recognition of this ever-present inner light beyond limiting emotions.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By stressing freedom from anger and other upādhis, it supports sattvic purification—an essential ground for steady Vishnu-bhakti—so devotion becomes clear, luminous, and centered in the indwelling Self.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga technique is taught directly; the practical takeaway is sādhana-based—removing mental afflictions like krodha as ‘upādhis’ so the self-luminous awareness (prakāśa) is recognized without obstruction.