Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 163

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

Devanagari script

जपतर्पणहोमार्चासेकसिद्धमनुर्नरः । कुर्यादुक्तान्प्रयोगांश्च न चेत्तन्मनुदेवताः ॥ १६३ ॥

Transliteration

japatarpaṇahomārcāsekasiddhamanurnaraḥ | kuryāduktānprayogāṃśca na cettanmanudevatāḥ || 163 ||

Translation

جپ، ترپن، ہوم، ارچا اور سِیک—یہ سب اعمال انسان کو صرف اسی منتر سے کرنے چاہییں جو ان کے لیے باقاعدہ سِدھ ہو؛ ورنہ اس منتر کی ادھیدیوَتا جواب نہیں دیتیں॥

Word by Word

• जप-तर्पण-होम-अर्चा-सेक-सिद्धम्: accomplished by japa, tarpaṇa, homa, worship, and sprinkling
• जप-तर्पण-होम-अर्चा-सेक-सिद्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जप (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक) + अर्चा (प्रातिपदिक) + सेक (प्रातिपदिक) + सिद्ध (कृदन्त; √सिध् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; ‘जपादिभिः सिद्धम्’ (accomplished by japa, tarpaṇa, homa, worship, sprinkling)

• मनुः: the mantra (manu)
• मनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्ु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• नरः: a man/practitioner
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• उक्तान्: mentioned
• उक्तान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उक्त (कृदन्त; √वच् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (said/mentioned)

• प्रयोगान्: applications/ritual procedures
• प्रयोगान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक अव्यय (conditional particle: if)

• तत्-मनु-देवताः: the deities of that mantra
• तत्-मनु-देवताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मनु (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य मनोः देवताः = deities of that mantra)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Vedanga/Mantra-prayoga context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that ritual acts become spiritually effective only when performed with a properly established (siddha) mantra; otherwise the intended divine connection does not manifest.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It frames devotion as disciplined worship: bhakti expressed through japa, worship, and offerings must follow correct mantra-prayoga so that the devotee’s invocation truly reaches the mantra’s presiding deity.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga (technical application of mantras) in ritual—how japa, tarpaṇa, homa, arcā, and seka require a mantra validated for that specific rite, reflecting procedural precision central to Vedanga-style ritual science.