Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 51

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

रत्नपात्रं सीधुपूर्णं वरदं बिभ्रतीं करैः । ततः प्रयोगान्कुर्वीत सिद्धे मत्रे तु साधकः ॥ ५१ ॥

Transliteration

ratnapātraṃ sīdhupūrṇaṃ varadaṃ bibhratīṃ karaiḥ | tataḥ prayogānkurvīta siddhe matre tu sādhakaḥ || 51 ||

Translation

دیوی اپنے ہاتھوں میں ورَد مُدرَا اور سِیدھو سے بھرا ہوا جواہراتی پیالہ تھامتی ہیں۔ جب منتر سِدھ ہو جائے تو سادھک کو پھر مقررہ پرَیوگ विधی کے مطابق انجام دینے چاہییں۔

Word by Word

• रत्नपात्रम्: a jeweled vessel
• रत्नपात्रम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: रत्न-पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (रत्नस्य पात्रम् / रत्नमयम् पात्रम्)

• सीधुपूर्णम्: filled with liquor (sīdhu)
• सीधुपूर्णम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सीधु-पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रत्नपात्र-विशेषणम्); समासः तत्पुरुष (सीधुना पूर्णम्)

• वरदम्: boon-giving
• वरदम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः तत्पुरुष (वरं ददाति इति ‘boon-giving’)

• बिभ्रतीम्: holding
• बिभ्रतीम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भृ (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘carrying/holding’

• करैः: with (her) hands
• करैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• ततः: then
• ततः: काल/क्रम (Temporal sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (Adverb), क्रम/अनन्तरार्थे (then/thereafter)

• प्रयोगान्: applications/ritual procedures
• प्रयोगान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: प्रयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• कुर्वीत: should perform
• कुर्वीत: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सिद्धे: when accomplished
• सिद्धे: अधिकरण (Locative condition)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; ‘when/after (it is) accomplished’

• मन्त्रे: in the mantra
• मन्त्रे: अधिकरण (Locative)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: indeed
• तु: सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (Particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)

• साधकः: the practitioner
• साधकः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: साधक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a technical/ritual context, within the Narada Purana’s Vedanga/ritual sciences section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It marks the transition from mantra-japa to mantra-siddhi and then to prayoga—implying that efficacy and safety in ritual application depend on prior inner and technical accomplishment.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While framed as a technical instruction, it reinforces disciplined reverence: the practitioner acts only after the mantra is ‘siddha,’ reflecting faithful adherence to sacred procedure rather than impulsive desire.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Prayoga (applied ritual procedure) after mantra-siddhi—i.e., correct sequencing and operational use of mantra in rites, a technical-ritual emphasis aligned with Vedanga-style precision.