Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 3

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

नारद उवाच । धन्योऽस्मिकृतकृत्योऽस्मि जातोऽहं त्वत्प्रसादतः । पज्जगन्मातृमंत्राणां वैभवं श्रुतवान्मुने ॥ ३ ॥

Transliteration

nārada uvāca | dhanyo'smikṛtakṛtyo'smi jāto'haṃ tvatprasādataḥ | pajjaganmātṛmaṃtrāṇāṃ vaibhavaṃ śrutavānmune || 3 ||

Translation

نارد نے کہا—اے مُنی! میں دھنی ہوں، کِرتکرتیہ ہوں؛ آپ کے پرساد سے میرا جیون سَفل ہوا۔ اب میں نے جگت میں ویاپت ماتا دیویوں کے منتروں کی عظمت اور شکتی سن لی ہے۔

Word by Word

• नारदः: Nārada
• नारदः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (masculine nominative singular)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)

• धन्यः: blessed, fortunate
• धन्यः: कर्तृ-विशेषण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (masculine nominative singular; predicate adjective)

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• कृत-कृत्यः: one who has accomplished what should be done
• कृत-कृत्यः: कर्तृ-विशेषण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृत (क्त; √कृ धातु) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (masculine nominative singular; ‘one whose duty is done’)

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• जातः: born
• जातः: कर्तृ-विशेषण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) → जात (क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (masculine nominative singular; ‘born/come to be’)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन (pronoun nominative singular)

• त्वत्-प्रसादतः: from your grace
• त्वत्-प्रसादतः: अपादान (Apādāna/Ablative source)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान-अर्थे (ablative singular; ‘from/through your grace’)

• पद्-जगत्-मातृ-मन्त्राणाम्: of the mantras of the Mother of the world (Pad-... as epithet)
• पद्-जगत्-मातृ-मन्त्राणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पद् (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन (genitive plural); बहुपद-तत्पुरुष (multi-member tatpuruṣa)

• वैभवम्: greatness, glory, power
• वैभवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वैभव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (neuter accusative singular)

• श्रुतवान्: have heard
• श्रुतवान्: क्रिया (Verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुतवत् (क्तवतुँ)
• Form: क्तवतुँ-प्रत्ययान्त (perfect participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (masculine nominative singular; ‘having heard’)

• मुने: O sage
• मुने: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन (vocative singular)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: shanta (peace)

Characters & Entities

• Narada
• Muni
• Matrikas (World-Mothers)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights that true spiritual fruition comes through guru-grace (prasāda) and attentive hearing (śravaṇa) of sacred mantra teachings—here, the revered potency of the World-Mothers’ mantras.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Narada’s gratitude and sense of being “newly born” show the bhakti attitude: humility, reverence toward the teacher, and receiving sacred knowledge as a blessing rather than a personal achievement.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse points to mantra-śāstra practice within the technical tradition: learning the ‘vaibhava’ (efficacy) of specific mantras and the principle that proper transmission depends on the teacher’s favor and correct listening.