Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 156

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

यक्षराक्षसदैत्यर्षिसिद्धविद्याधरादिभिः । ध्यात्वैवमर्चयेन्नित्यां वाग्लक्ष्मीकान्तिसिद्धये ॥ १५६ ॥

Transliteration

yakṣarākṣasadaityarṣisiddhavidyādharādibhiḥ | dhyātvaivamarcayennityāṃ vāglakṣmīkāntisiddhaye || 156 ||

Translation

یَکش، راکشس، دَیتیہ، رِشی، سِدھ، وِدیادھر وغیرہ کے ساتھ—اسی طرح دھیان کرکے—روزانہ پوجا کرے، تاکہ گفتار کی سِدھی، لکشمی اور کانتی کی کمالیت حاصل ہو۔

Word by Word

• यक्ष-राक्षस-दैत्य-ऋषि-सिद्ध-विद्याधर-आदिभिः: by yakṣas, rākṣasas, daityas, sages, siddhas, vidyādharas, and others
• यक्ष-राक्षस-दैत्य-ऋषि-सिद्ध-विद्याधर-आदिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यक्ष (प्रातिपदिक) + राक्षस (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + सिद्ध (प्रातिपदिक) + विद्याधर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वसमासः + ‘आदि’ (आदिशब्देन समुच्चयः)

• ध्यात्वा: having meditated
• ध्यात्वा: Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यात्वा (कृदन्त; √ध्यै)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having meditated’

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘thus’)

• अर्चयेत्: one should worship
• अर्चयेत्: Vidhi (विधि/आज्ञार्थ)
• Type: Verb
• Root: अर्चय (धातु; √अर्च्)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• नित्याम्: the eternal (goddess)
• नित्याम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवीम्/वाग्देवीम् इत्यध्याहारः)

• वाक्-लक्ष्मी-कान्ति-सिद्धये: for the attainment of eloquence, prosperity, and radiance
• वाक्-लक्ष्मी-कान्ति-सिद्धये: Sampradana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वाक् (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक) + कान्ति (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (वाक्-लक्ष्मी-कान्त्याः सिद्धिः)

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/ritual-technical context to the Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Yakṣas
• Rākṣasas
• Daityas
• Ṛṣis
• Siddhas
• Vidyādharas
• Lakṣmī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a siddhi-oriented discipline: meditation (dhyāna) followed by daily worship (nitya-arcana) to refine one’s inner and outer power—especially eloquence, auspicious fortune, and personal radiance.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as steady, daily honoring of the deity after contemplation; the verse frames devotion as a consistent practice that yields both inner refinement and worldly auspiciousness.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects procedural upāsanā-vidhi: the ordered method of dhyāna → arcana performed nitya, a technical ritual emphasis characteristic of Vedanga-style instruction.