Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 17

The Description of the Four Durgā Mantras

करालविकरालाख्यावतिकालस्तृतीयकः । महाकालश्चतुर्थः स्यादथ पद्मेष्टशक्तयः ॥ १७ ॥

karālavikarālākhyāvatikālastṛtīyakaḥ | mahākālaścaturthaḥ syādatha padmeṣṭaśaktayaḥ || 17 ||

زمانے کی تیسری تقسیم ‘اتیکال’ کہلاتی ہے، جو ‘کرال’ اور ‘وِکرال’ کے ناموں سے معروف ہے۔ چوتھی ‘مہاکال’ کہی گئی ہے۔ اس کے بعد پدمیشٹھ (برہما) کی قوتوں کا بیان آتا ہے۔

कराल-विकराल-आख्या-अवती-कालः(the one called) Karāla–Vikarāla–Ākhyāvatī–Kāla
कराल-विकराल-आख्या-अवती-कालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकराल (प्रातिपदिक) + विकराल (प्रातिपदिक) + आख्या (प्रातिपदिक) + अवती (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (नामनिर्देशः)
तृतीयकःthe third
तृतीयकः:
Karta (कर्ता/Subject-complement)
TypeAdjective
Rootतृतीयक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)
महाकालःMahākāla
महाकालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
Karta (कर्ता/Subject-complement)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
स्यात्should be / may be
स्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle: 'then/now')
पद्म-इष्ट-शक्तयःthe powers (śaktis) desired in/for the lotus
पद्म-इष्ट-शक्तयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + इष्ट (कृदन्त; √इष्/इच्छ्) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष-समासः (पद्मे इष्टाः शक्तयः)

Sanatkumara (teaching Narada in the Vedanga/technical sciences section)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

A
Atikala
K
Karala
V
Vikarala
M
Mahakala
P
Padmesta (Brahma)

FAQs

It frames Time (Kāla) as a graded, awe-inspiring cosmic principle—moving from Atikāla (Karāla/Vikarāla) to Mahākāla—preparing the reader to understand creation and governance as functions under higher powers, not merely human chronology.

Indirectly: by highlighting Mahākāla as ‘Great Time’, it encourages detachment from fleeting conditions and supports devotion by orienting the mind toward the timeless Lord beyond Kāla, a common purāṇic foundation for steady Vishnu-bhakti.

It reflects Vedāṅga-style technical enumeration of Kāla (time-divisions), relevant to Jyotiṣa and calendrical reasoning used to time rites, vratas, and observances in Narada Purana rituals.