Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 114

The Description of the Four Durgā Mantras

Devanagari script

मातंगीपदयोश्चान्यं मन्मथान्वदनांशयोः । पार्स्वकट्योर्नाभिदेशे कटिपार्श्वांशके पुनः ॥ ११४ ॥

Transliteration

mātaṃgīpadayoścānyaṃ manmathānvadanāṃśayoḥ | pārsvakaṭyornābhideśe kaṭipārśvāṃśake punaḥ || 114 ||

Translation

ماتنگی کے قدموں پر ایک اور (منتر/نشان) رکھا جائے؛ منمَتھ کے چہرے کے حصّوں پر (ایک اور)؛ پہلوؤں اور کمر پر؛ ناف کے مقام پر؛ اور پھر کمر کے پہلوئی حصّوں میں دوبارہ نصب کیا جائے۔

Word by Word

• मातङ्गीपदयोः: of (at) the feet of Mātaṅgī
• मातङ्गीपदयोः: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मातङ्गी + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (पद), षष्ठी, द्विवचन; समासः: मातङ्ग्याः पदे (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अन्यम्: another (one)
• अन्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (अध्याहृतं—न्यासं/मन्त्रं)

• मन्मथान्: Manmatha (names/mantras)
• मन्मथान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्मथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• वदनांशयोः: of the two parts/sections of the face
• वदनांशयोः: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वदन + अंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (अंश), षष्ठी, द्विवचन; समासः: वदनस्य अंशः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• पार्श्वकट्योः: of the side and the hip
• पार्श्वकट्योः: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पार्श्व + कटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (कटि), षष्ठी, द्विवचन; द्वन्द्वः: पार्श्वे च कट्यौ च (side and hip)

• नाभिदेशे: in the navel region
• नाभिदेशे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि + देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (देश), सप्तमी, एकवचन; समासः: नाभेः देशः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• कटिपार्श्वांशके: in the portion of the hip-side
• कटिपार्श्वांशके: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कटि + पार्श्व + अंशक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (अंशक), सप्तमी, एकवचन; समासः: कट्याः पार्श्वस्य अंशकः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• पुनः: again/further
• पुनः: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (पुनरावृत्ति/again)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Mātaṅgī
• Manmatha (Kāma)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches ritualized body-installation (nyāsa): sanctifying specific bodily loci so the practitioner’s body becomes a fit vessel for mantra-siddhi and disciplined worship.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing careful placements tied to deities, it frames devotion as precise, embodied worship—bhakti expressed through regulated ritual attention rather than mere sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Practical ritual-application knowledge: a technical procedure of assigning mantras/marks to body-points (a prayoga/nyāsa-type instruction), aligning practice with disciplined liturgy.