Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 7

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

न्यसेत्कूर्परयोर्नाभौ जानुनोर्लिंगमस्तके । पादयोरपि गुह्ये च पार्श्वयोर्हृदये पुनः ॥ ७ ॥

Transliteration

nyasetkūrparayornābhau jānunorliṃgamastake | pādayorapi guhye ca pārśvayorhṛdaye punaḥ || 7 ||

Translation

کہنیوں اور ناف پر، گھٹنوں پر، اور سر کی چوٹی (شِکھا) پر نیاس کریں۔ پاؤں پر بھی، گُہْیَہ مقام میں، پہلوؤں پر، اور پھر دوبارہ دل پر نیاس کریں۔

Word by Word

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कूर्परयोः: at the two elbows
• कूर्परयोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कूर्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणे (at the two elbows)

• नाभौ: in the navel
• नाभौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• जानुनोः: at the two knees
• जानुनोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जानु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणे (at the two knees)

• लिङ्गम्: the phallus/mark (genital)
• लिङ्गम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अत्र देहावयवः)

• मस्तके: on the head
• मस्तके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पादयोः: at the two feet
• पादयोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणे (at the two feet)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात/अव्यय; समुच्चय/अपि-भावे

• गुह्ये: in the secret region
• गुह्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• पार्श्वयोः: at the two sides/flanks
• पार्श्वयोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पार्श्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणे (at the two sides)

• हृदये: in the heart
• हृदये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a Vedanga/ritual-technical teaching context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches nyāsa—ritually “installing” mantra-power in specific bodily loci—so the practitioner’s body becomes a sanctified support for worship and focused contemplation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing bodily nyāsa, it gives a practical devotional method: devotion is embodied through disciplined placement of remembrance/mantra, aligning heart, head, and limbs for concentrated worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

A technical-ritual procedure (prayoga) akin to Vedāṅga-oriented practice: precise bodily loci for nyāsa used in mantra-upāsanā and ritual performance.