Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 22

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

व्योमपूर्वे तु तार्तीयं सदाशिवमहापदम् । प्रेतपद्मासनं ङेंतं नमोंतः पीठमन्त्रकः ॥ २२ ॥

Transliteration

vyomapūrve tu tārtīyaṃ sadāśivamahāpadam | pretapadmāsanaṃ ṅeṃtaṃ namoṃtaḥ pīṭhamantrakaḥ || 22 ||

Translation

وَیوم سے وابستہ مشرقی سمت میں تیسری स्थापना بیان کی گئی ہے—سداشیو کا مہاپد۔ یہ ‘پریت’ روپ کے لیے پدم آسن ہے؛ ‘ṅeṃ’ بیج اور آخر میں ‘نمو’ کے ساتھ—یہی پیٹھ-منتر ہے۔

Word by Word

• व्योम-पूर्वे: with ‘vyoma’ first / in the vyoma-preceded (part)
• व्योम-पूर्वे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: व्योम (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (व्योम्नः पूर्वे = in the preceding ‘vyoma’ position/with ‘vyoma’ first)

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषार्थक-निपात (indeed/then)

• तार्तीयम्: the third (part)
• तार्तीयम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तार्तीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (third/tertiary)

• सदा-शिव-महा-पदम्: the great word/foot of Sadāśiva
• सदा-शिव-महा-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सदा (अव्यय/प्रातिपदिक) + शिव (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सदाशिवस्य महत् पदम्)

• प्रेत-पद्म-आसनम्: the preta-lotus-seat (mantric term)
• प्रेत-पद्म-आसनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (प्रेतस्य पद्मासनम् / preta-lotus-seat)

• ङेंतम्: ‘ṅeṃta’ (seed/mantra syllable)
• ङेंतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ङेंत (बीज/मन्त्र-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बीजाक्षर-रूप (mantric seed syllable)

• नमः: obeisance
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: नमः (अव्यय)
• Form: नमस्कारार्थक-अव्यय (salutatory particle)

• अन्तः: at the end/within
• अन्तः: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (inside/within; here ‘at the end’)

• पीठ-मन्त्रकः: the pīṭha-mantra (formula)
• पीठ-मन्त्रकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक) + मन्त्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पीठस्य मन्त्रकः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/ritual sequence)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Sadāśiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It encodes a precise ritual placement: a specific direction (Vyoma-east) is sanctified as Sadāśiva’s great seat, showing how sacred space is established through mantra and ordered steps.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverential invocation—ending the formula with ‘namo’—where devotion becomes a structured act of honoring the deity through consecrated placement and mantra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects technical ritual methodology akin to kalpa-style procedure: directional assignment, step-wise installation (tṛtīya), and mantra formation using a bīja syllable plus a devotional ending (‘namo’).