Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 112

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

मंडूकवदने न्यस्येत्पीतसूत्रेण वेष्टितम् । पूजितं पीतपुष्पैस्तद्वाचं संस्तंभयेद्द्विषाम् ॥ ११२ ॥

Transliteration

maṃḍūkavadane nyasyetpītasūtreṇa veṣṭitam | pūjitaṃ pītapuṣpaistadvācaṃ saṃstaṃbhayeddviṣām || 112 ||

Translation

اسے پیلے دھاگے سے لپیٹ کر مینڈک کے منہ میں رکھے۔ پیلے پھولوں سے پوجا کرنے پر یہ دشمنوں کی زبان کو ساکت کر دیتا ہے۔

Word by Word

• मण्डूक-वदने: in the frog’s mouth
• मण्डूक-वदने: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मण्डूक (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (मण्डूकस्य वदने = in the frog’s mouth)

• न्यस्येत्: should place
• न्यस्येत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: नि + √अस्/√स्यन्द्? (धातु) → √अस् (न्यासे) / √न्यस् (प्रयोगे)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु-रूपः ‘न्यस्’ (to place) प्रचलितः

• पीत-सूत्रेण: with a yellow thread
• पीत-सूत्रेण: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पीत (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्मधारयसमासः (पीतं सूत्रम् = yellow thread)

• वेष्टितम्: wrapped, wound
• वेष्टितम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: √वेष्ट् (धातु) (कृदन्त: वेष्टित)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यन्त्रं/वस्तु)

• पूजितम्: worshipped, honored
• पूजितम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: √पूज् (धातु) (कृदन्त: पूजित)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्

• पीत-पुष्पैः: with yellow flowers
• पीत-पुष्पैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पीत (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारयसमासः (पीतानि पुष्पाणि = yellow flowers)

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (वाचम्/कर्म) = ‘that (same)’

• वाचम्: speech
• वाचम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• संस्तम्भयेत्: should completely stop/paralyze
• संस्तम्भयेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + √स्तम्भ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• द्विषाम्: of enemies
• द्विषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: द्विष् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

Speaker

Narada (teaching a technical/ritual procedure within Vedanga-adjacent lore)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: bibhatsa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a technical prayoga (ritual application) aimed at restraining hostile speech, illustrating the text’s Third Pada focus on practical, procedure-based lore rather than purely philosophical instruction.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is not explicit here; the verse belongs to technical ritual instruction. In Narada Purana’s broader framework, such rites are typically subordinate to dharma and devotion, serving as protective measures rather than the highest aim.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects applied ritual methodology—use of color correspondences (yellow thread/flowers), placement rules, and intended effect (stambhana)—a procedural style often associated with auxiliary/technical disciplines connected to Vedic practice.