Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 102

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

एक वर्णगवीदुग्धं शर्करामधुसंयुतम् । त्रिशतं मंत्रितं पीतं हन्याद्विषपराभवम् ॥ १०२ ॥

Transliteration

eka varṇagavīdugdhaṃ śarkarāmadhusaṃyutam | triśataṃ maṃtritaṃ pītaṃ hanyādviṣaparābhavam || 102 ||

Translation

ایک ہی رنگ کی گائے کا دودھ، شکر اور شہد کے ساتھ—تین سو بار منتر سے ابھِمنترت کر کے پیا جائے—تو زہر کے مضر اثرات اور اس کی غلبہ آرائی مٹ جاتی ہے۔

Word by Word

• एक: one/single
• एक: Vishesana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषण

• वर्ण-गवी-दुग्धम्: milk of a cow of (one) color
• वर्ण-गवी-दुग्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक) + गवी (प्रातिपदिक) + दुग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (वर्णविशिष्टायाः गव्याः दुग्धम्)

• शर्करा-मधु-संयुतम्: mixed with sugar and honey
• शर्करा-मधु-संयुतम्: Vishesana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शर्करा (प्रातिपदिक) + मधु (प्रातिपदिक) + सं-युक्त (कृदन्त; √युज् past participle)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (शर्करामधुभ्यां संयुतम्)

• त्रि-शतम्: three hundred
• त्रि-शतम्: Karma (कर्म; परिमाण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि शतानि = three hundred)

• मन्त्रितम्: mantra-consecrated
• मन्त्रितम्: Vishesana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्रय् (धातु; णिच्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘consecrated/enchanted (by mantra)’

• पीतम्: when drunk
• पीतम्: Karma (कर्म; कृत्य-परिणाम)
• Type: Adjective
• Root: पा (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘drunk/consumed’

• हन्यात्: should destroy
• हन्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• विष-पराभवम्: defeat of poison/poison-affliction
• विष-पराभवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक) + पराभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (विषस्य पराभवः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the context of Vedanga/Mantra-prayoga applications)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a Vedanga-style principle that mantras, when properly applied to a pure substance (here, milk with honey and sugar), can transform it into a protective remedy—showing the Purana’s emphasis on disciplined sacred speech (mantra) as a force that counters harm.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse is primarily a technical prayoga, it aligns with Bhakti in practice by encouraging mantra-recitation with faith and purity; the protective result is portrayed as arising from reverent, repeated sacred utterance rather than mere material ingredients.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights mantra-prayoga (applied mantra) and ritual procedure—measured repetition (300 recitations), consecration (mantrita), and regulated intake—reflecting the Narada Purana’s technical-science orientation in Book 1.3.