Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 72

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

समरे शत्रुनिहतं यद्वा षाण्यासिकं शिशुम् । विद्यां साधयतः शीघ्रं साधितैवं प्रसिद्ध्यति ॥ ७२ ॥

Transliteration

samare śatrunihataṃ yadvā ṣāṇyāsikaṃ śiśum | vidyāṃ sādhayataḥ śīghraṃ sādhitaivaṃ prasiddhyati || 72 ||

Translation

وِدیا کی سادھنا کرتے ہوئے اگر جنگ میں دشمن کا نِہَت ہونا دکھائی دے، یا سنیاسی طبقے سے وابستہ کسی بچے کا دیدار ہو، تو وہ وِدیا جلد سِدھ ہو جاتی ہے—یہی روایتاً مشہور ہے۔

Word by Word

• समरे: in battle
• समरे: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शत्रुनिहतम्: killed by an enemy
• शत्रुनिहतम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शत्रु + निहत (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शत्रुणा निहतम्)

• यद्वा: or else
• यद्वा: सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् + वा (अव्यय-समूह)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (alternative marker: ‘or else’)

• षाण्यासिकम्: (a kind of) ascetic/related to saṃnyāsa (uncertain)
• षाण्यासिकम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: षाण्यासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (अर्थः अनिश्चित/दुर्लभ-शब्दः; पाठभेदसम्भवः)

• शिशुम्: a child
• शिशुम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विद्याम्: the (mantric) knowledge
• विद्याम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• साधयतः: of the practitioner accomplishing (it)
• साधयतः: सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: साधय् (धातु) → साधयत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘of one who is accomplishing’

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• साधिता: is accomplished
• साधिता: कर्ता/विधेय (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: साधित (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त-आधारित विशेषण (कृत/क्त)

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारार्थक-अव्यय (manner adverb)

• प्रसिद्ध्यति: becomes successful/attains fame
• प्रसिद्ध्यति: क्रिया (Kriyā/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√सिध् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It treats external “nimittas” (signs/omens) as traditional indicators that one’s disciplined practice toward vidyā-siddhi is ripening quickly.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it emphasizes steadiness in sādhana and recognition of traditional signs; in the broader Narada Purana frame, such accomplishments are ideally subordinated to dharma and devotion rather than egoic display.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Nimitta-śāstra style practical lore (auspicious/inauspicious indicators) connected with disciplined practice; it aligns with technical traditions surrounding mantra-vidyā and ritual observance.