Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 37

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

दीपिका सासना चन्द्रयुगस्त्रं मनुरीरितः । मुनिरक्षोभ्य उद्दिष्टश्छन्दस्तु बृहती मतम् ॥ ३७ ॥

Transliteration

dīpikā sāsanā candrayugastraṃ manurīritaḥ | munirakṣobhya uddiṣṭaśchandastu bṛhatī matam || 37 ||

Translation

دیپِکا (ودیا/منتر) کا وِدھان ‘چندرَیُگاستر’ کہا گیا ہے؛ اس کے رِشی منو بتائے گئے ہیں، مُعیَّن مُنی اکشوبھ्य ہیں؛ اور چھند بْرہتی مانا گیا ہے۔

Word by Word

• दीपिका: Dīpikā (name)
• दीपिका: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दीपिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स-आसना: with a seat/throne
• स-आसना: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/अव्यय) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (आसनसहित)

• चन्द्र-युग-अस्त्रम्: the weapon called ‘pair of moons’
• चन्द्र-युग-अस्त्रम्: कर्तृपूरक/कर्म (Complement/Object)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चन्द्रयोः युगं यस्य तत्; चन्द्रयुगम् अस्त्रम्)

• मनुः: Manu (sage)
• मनुः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ईरितः: is stated/uttered
• ईरितः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईर्/ईरय् (धातु) → ईरित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुनिः: the sage
• मुनिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अक्षोभ्यः: Akṣobhya (name of a sage)
• अक्षोभ्यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अक्षोभ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• उद्दिष्टः: is indicated/assigned
• उद्दिष्टः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-दिश् (धातु) → उद्दिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• छन्दः: metre
• छन्दः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: and/but
• तु: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• बृहती: Bṛhatī (metre)
• बृहती: कर्तृपूरक (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: बृहती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (छन्दोनाम)

• मतम्: is considered
• मतम्: कर्तृपूरक (Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: मत (मन् धातु/मत प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (considered/held)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada on technical classifications of mantras/metres)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Manu
• Akshobhya
• Brihati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It preserves the orthodox method of handling Vedic-style formulas by naming their authoritative identifiers—r̥ṣi (seer), associated sage, and chandas (metre)—so the recitation and application remain aligned with śāstric tradition.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it supports bhakti-based practice by emphasizing correct śāstric procedure for sacred recitation; disciplined mantra-usage is presented as a reliable support for devotional life rather than a random or improvised practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas (Vedāṅga of prosody): the verse explicitly assigns the Bṛhatī metre and identifies the mantra’s r̥ṣi (Manu), reflecting the standard ritual-technical framework used in mantra viniyoga (application).