Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 3

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

मायाद्वयं ततः पश्चाद्दक्षिणे कालिके पदम् । पुनश्च सप्तबीजानि स्वाहांतोऽयं मनूत्तमः ॥ ३ ॥

Transliteration

māyādvayaṃ tataḥ paścāddakṣiṇe kālike padam | punaśca saptabījāni svāhāṃto'yaṃ manūttamaḥ || 3 ||

Translation

پھر ‘مایا’ کے دو حروف رکھو؛ اس کے بعد دائیں جانب ‘کالیکا’ کا لفظ قائم کرو۔ پھر سات بیج حروف شامل کرو—یہ بہترین منتر ‘سواہا’ پر ختم ہوتا ہے۔

Word by Word

• माया-द्वयम्: the pair of ‘māyā’ syllables
• माया-द्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मायायाः द्वयम्)

• ततः: then/thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तसिल्-प्रत्ययान्त)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमसूचक (from that/thereafter)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (afterwards)

• दक्षिणे: on the right (side)
• दक्षिणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन; विशेषण (on the right)

• कालिके: in/at (the place of) Kālīkā
• कालिके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कालिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन; सम्बद्ध-अधिकरण (in/at Kālīkā)

• पदम्: the word/term (pada)
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सप्त-बीजानि: the seven seed-syllables
• सप्त-बीजानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सप्त (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), बहुवचन; द्विगु-समासः (सप्त संख्या-पूर्वक)

• स्वाहा-अन्तः: ending with ‘svāhā’
• स्वाहा-अन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्वाहा (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वाहायाः अन्तः)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; सर्वनाम

• मनु-उत्तमः: the best mantra (lit. best ‘manu’)
• मनु-उत्तमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमः मनुः)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada on mantra-vidhi)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Kali/Kalika

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches precise mantra-structure: the power is conveyed not only by devotion but also by correct placement of mantra-units (pada) and seed syllables (bīja), culminating in the oblation-ending “svāhā,” indicating ritual completion and offering.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here takes a disciplined form: reverence is expressed through exact recitation and ordered construction of the deity-mantra (Kālikā), showing that devotion in the Purana often works together with properly learned ritual method.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects mantra-vyavasthā (technical arrangement of syllables) akin to Śikṣā (phonetics/recitation) and ritual procedure—how specific mantra-components (bīja, pada, svāhā) are sequenced for effective japa and homa.