Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 141

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

षट्कोणांतर्लिखेन्मूलं साध्यार्णं केशरे स्वरैः । बाह्येऽष्टवर्गयुक्पत्रं पद्मभूमिपरावृतम् ॥ १४१ ॥

Transliteration

ṣaṭkoṇāṃtarlikhenmūlaṃ sādhyārṇaṃ keśare svaraiḥ | bāhye'ṣṭavargayukpatraṃ padmabhūmiparāvṛtam || 141 ||

Translation

شش کون کے اندر مول منتر لکھے؛ کیسر پر سادھْی منتر کے حروف کو سَوروں سمیت رکھے۔ باہر کنول کی پنکھڑیوں پر اشٹ ورگ کے حروف لکھ کر اسے پدم بھومی سے گھیر دے۔

Word by Word

• षट्-कोण-अन्तः: inside the hexagon
• षट्-कोण-अन्तः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: षट् (संख्या-प्रातिपदिक) + कोण (प्रातिपदिक) + अन्तः (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावः; अव्ययवत् प्रयोगः ‘षट्कोणस्य अन्तः’ = ‘inside the hexagon’; adverbial locative sense

• लिखेत्: should write/draw
• लिखेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लिख् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• मूलम्: the root (mantra/seed)
• मूलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• साध्य-अर्णम्: the intended syllable/letter
• साध्य-अर्णम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: साध्य (प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः ‘साध्यं च तत् अर्णम्’ (the intended syllable/letter)

• केशरे: in the filaments (of the lotus)
• केशरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: केसर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; Locative (अधिकरण)

• स्वरैः: with vowels/tones
• स्वरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; Instrumental (करण)

• बाह्ये: on the outside
• बाह्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: बाह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘in the outer (part)’

• अष्ट-वर्ग-युक्-पत्रम्: a petal furnished with the eight groups (of letters)
• अष्ट-वर्ग-युक्-पत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक) + युज् (धातु) → युक् (कृदन्त/प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः ‘अष्टवर्गैः युक्तं पत्रम्’ (a petal furnished with the eight groups)

• पद्म-भूमि-परावृतम्: surrounded by the lotus-base/ground
• पद्म-भूमि-परावृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + भूमि (प्रातिपदिक) + परा-√वृ (धातु) → परावृत (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP); 'पद्मस्य भूम्या परावृतम्' इति तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुष-प्रायः; qualifies पत्रम्/यन्त्ररचना

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical ritual layout)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It gives a precise yantra-vidhi: spiritual efficacy is linked to correct geometric placement (ṣaṭkoṇa, padma) and correct phonetic placement (vowels and syllable-groups), showing that mantra works through disciplined form and sound.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent, exact worship—devotion becomes a structured offering where the deity is invoked through mantra-sound (mūla, sādhyārṇa) and honored through a lotus-diagram arrangement.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights phonetic/letter-science used in ritual (Śikṣā-style attention to svara vowels and varga groupings) applied to mantra-writing and yantra layout, a technical feature of Narada Purana’s third pada.