Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 107

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

सांगुष्ठानिश्चुतुर्वारं महाशंखस्थिते जले । खंरेफमनुबिंद्वाढ्यां भृगुमन्विंदुयुक्तया ॥ १०७ ॥

Transliteration

sāṃguṣṭhāniścuturvāraṃ mahāśaṃkhasthite jale | khaṃrephamanubiṃdvāḍhyāṃ bhṛgumanviṃduyuktayā || 107 ||

Translation

انگوٹھے سے چار بار بڑے شَنگھ میں رکھے ہوئے پانی کو چھڑک کر/چھو کر پاک کرے۔ پھر ‘کھ’ حرف کو رَیف (ر) کے ساتھ، انُسوار اور بِندو سے یُکت کرے؛ اور ‘بھِرگو’ (بھ) کو بِندو کے ساتھ برتے॥۱۰۷॥

Word by Word

• स-अङ्गुष्ठानि: with (the) thumbs
• स-अङ्गुष्ठानि: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘स’ उपसर्गवत्/सह-अर्थे (with thumbs)

• चतुः-वारम्: four times
• चतुः-वारम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: चतुः (संख्या-प्रातिपदिक) + वार (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम् (adverbial): ‘चारिवारम्’

• महाशङ्ख-स्थिते: situated in a great conch
• महाशङ्ख-स्थिते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महाशङ्ख (प्रातिपदिक; महा + शङ्ख) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; ‘महाशङ्खे स्थिते’

• जले: in water
• जले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन

• खम्: ‘khaṃ’ (seed syllable)
• खम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बीजाक्षर ‘खं’

• रेफम्: repha (the letter ‘ra’)
• रेफम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रेफ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्णः ‘र’

• अनु-बिन्दु-आढ्याम्: endowed with the following bindu (anusvāra)
• अनु-बिन्दु-आढ्याम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग) + बिन्दु (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अनुबिन्दुना आढ्या’ (endowed with an anusvāra/dot)

• भृगुम्: bhṛgu (code-name for the letter ‘ha’)
• भृगुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्णसंकेतः ‘भृगु’ = ‘ह’ (ha) इति तान्त्रिक-परिभाषा

• अनु-बिन्दु-युक्तया: with (it) joined with the following bindu
• अनु-बिन्दु-युक्तया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग) + बिन्दु (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; ‘अनुबिन्दुना युक्तया’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a precise purification step: sanctifying conch-held water through controlled touch (thumb) and encoded bija-syllables, indicating that spiritual efficacy in ritual depends on correct mantra-phonetics and procedure.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is practiced as disciplined worship: the devotee prepares sacred water through mantra and purity, treating the act as a devotional offering where accuracy (śuddhi) supports heartfelt Vishnu-upasana.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (Vedic phonetics) is emphasized—use of bindu/anusvāra markers and specific consonant naming (repha, bhṛgu-letter) shows how sound-precision and syllable-formation are integral to mantra application.