Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Third Quarter›Adhyaya 84›Shloka 49
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Bhuvaneśī (Nidrā-Śakti) Mantra-vidhi, Nyāsa–Āvaraṇa Worship, Padma-homa Prayogas, and the Opening of Śrī-Mahālakṣmī Upāsanā

Devanagari script

कण्ठमात्रोदके स्थित्वा वीक्ष्य तोयोद्गतं रविम् । त्रिसहस्रं जपेन्मंत्रं कन्यामिष्टां लभेत्ततः ॥ ४९ ॥

Transliteration

kaṇṭhamātrodake sthitvā vīkṣya toyodgataṃ ravim | trisahasraṃ japenmaṃtraṃ kanyāmiṣṭāṃ labhettataḥ || 49 ||

Translation

گلے تک پانی میں کھڑے ہو کر، پانی سے ابھرتے ہوئے سورج کو دیکھتے ہوئے، منتر کا تین ہزار بار جپ کرے؛ تب مطلوبہ کنیا (موزوں دلہن) حاصل ہوتی ہے॥۴۹॥

Word by Word
कण्ठ-मात्र-उदकेin water up to the neck
कण्ठ-मात्र-उदके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-अधिकरण; तत्पुरुषः: कण्ठमात्रं यद् उदकं तस्मिन् (in water up to the neck); Neuter, Locative, Singular
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√स्था (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘स्थित्वा’; Indeclinable gerund
वीक्ष्यhaving looked at
वीक्ष्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√वीक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्यय (gerund): ‘दृष्ट्वा’; Indeclinable absolutive
तोय-उद्गतम्risen from the water
तोय-उद्गतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतोय (प्रातिपदिक) + उद्गत (उद्-√गम् + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: तोयात् उद्गतः (risen from water); Masculine, Accusative, Singular
रविम्the Sun
रविम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
त्रि-सहस्रम्three thousand (times)
त्रि-सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (संख्यापूर्वकः): त्रयः सहस्राणि = 3000; Neuter, Accusative, Singular (count)
जपेत्should recite
जपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; Optative, 3rd person singular
मन्त्रम्a mantra
मन्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
कन्याम्a maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative, Singular
इष्टाम्desired, beloved
इष्टाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (√इष्/√यज् + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘desired/beloved’; Feminine, Accusative, Singular
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Ātmanepada; Optative, 3rd person singular
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थे (ablatival/adverbial): ‘thereupon/then’
Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/ritual-results context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities
R
Ravi (Surya)

FAQs

It presents a karma-kāṇḍa style discipline: bodily austerity (standing in water), focused darśana (gazing at the Sun), and measured japa (3,000 repetitions) as a structured sādhanā believed to yield a specific worldly fruit.

Bhakti is implicit through reverent attention to a divine power (Ravi/Surya) and disciplined mantra-japa; however, the verse primarily emphasizes result-oriented practice (phala) rather than liberation-focused devotion.

It highlights ritual procedure and measurable japa-sankhyā (count discipline), along with a time/observance cue (Sun’s emergence/visibility), aligning with applied Vedic practice commonly associated with kalpa-style ritual method and observance timing.

←Previous Verse
Next Verse→