Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 146

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

पञ्चाशद्वर्णरचिता नवपादा शताक्षरी । व्योमा संपातु मे वोर्द्ध्वशिरो वेदांतसंस्थिता ॥ १४६ ॥

Transliteration

pañcāśadvarṇaracitā navapādā śatākṣarī | vyomā saṃpātu me vorddhvaśiro vedāṃtasaṃsthitā || 146 ||

Translation

پچاس حروف سے مرکب، نو پدا، شتاکشری چھند کی صورت، ویدانت میں مستقر اور سربلند سِر والی ویوما دیوی میری حفاظت کرے۔

Word by Word

• पञ्चाशत्-वर्ण-रचिता: constructed of fifty letters
• पञ्चाशत्-वर्ण-रचिता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चाशत् + वर्ण + रचिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रचिता’ (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्यय) = निर्मिता; पञ्चाशद्वर्णैः रचिता

• नवपादा: having nine padas
• नवपादा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: नवपादा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगुसमास—नव + पादा

• शत-अक्षरी: having a hundred syllables
• शत-अक्षरी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शत + अक्षरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु—शत (१००) + अक्षरी (अक्षरयुक्ता)

• व्योमा: Vyomā (the goddess)
• व्योमा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: व्योमा/व्योमन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (देवी-नाम)

• सम्-पातु: may fully protect
• सम्-पातु: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + पा (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः सम्

• मे: my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन (enclitic); ‘of me/for me’

• वः: your (plural)
• वः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी) बहुवचन (enclitic); ‘of you (all)’

• ऊर्ध्व-शिरः: the upper head / crown of the head
• ऊर्ध्व-शिरः: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ध्व + शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय—ऊर्ध्वं शिरः (upper head/crown)

• वेदान्त-संस्थिता: established in Vedānta
• वेदान्त-संस्थिता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: वेदान्त + संस्थिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘संस्थिता’ (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त) = स्थित/निविष्ट; वेदान्ते संस्थिता

Speaker

Narada (in a technical/Vedanga-oriented exposition, traditionally framed within Narada–Sanatkumara dialogue)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vyomā
• Vedānta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse invokes a specific chandas/metre (Vyomā) as a protective power, showing the Purāṇic view that correct metrical form and Vedic structure are not merely literary but spiritually efficacious and aligned with Vedānta.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily technical (chandas), it reflects bhakti through śaraṇāgati-like reliance—seeking protection through sacred sound (mantra in proper metre), ultimately “established in Vedānta,” i.e., oriented to the highest truth.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas (Vedic prosody): the verse specifies syllable-count and pāda-structure (fifty letters, nine feet, hundred-syllabled), emphasizing that accurate metrical construction is a key Vedāṅga skill for mantra-recitation and ritual correctness.