Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 142

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

त्रिपदा हरिजा पूर्वमुखी ब्रह्मास्त्रसंज्ञिका । चतुर्विशतितत्त्वाढ्या पातु प्राचीं दिशं मम ॥ १४२ ॥

tripadā harijā pūrvamukhī brahmāstrasaṃjñikā | caturviśatitattvāḍhyā pātu prācīṃ diśaṃ mama || 142 ||

ہری سے پیدا شدہ تری پدا شکتی، جو مشرق رُخ ہے اور ‘برہماستر’ کے نام سے معروف ہے، چوبیس تتووں سے بھرپور ہو کر میری مشرقی سمت کی حفاظت کرے۔

tri-padāthree-stepped/threefold
tri-padā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottri + pada (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (having three padas/steps)
hari-jāborn of Hari
hari-jā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothari + jā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (born of Hari)
pūrva-mukhīeast-facing
pūrva-mukhī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrva + mukha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (facing east/front)
brahma-astra-saṃjñikācalled ‘Brahmāstra’
brahma-astra-saṃjñikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbrahman + astra + saṃjñikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (named ‘Brahmāstra’)
catur-viśati-tattva-āḍhyāendowed with twenty-four principles
catur-viśati-tattva-āḍhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturviśati + tattva + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (rich in/possessing 24 tattvas)
pātumay (she) protect
pātu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pā (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
prācīṃeastern
prācīṃ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprācī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
diśaṃdirection
diśaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

H
Hari (Vishnu)
B
Brahmastra

FAQs

It invokes a Viṣṇu-born protective śakti—identified as “Brahmāstra”—to guard the eastern quarter, showing how mantra is used for dik-bandhana (directional sealing) grounded in tattva-jñāna.

By attributing protection to “Harijā” (born of Hari), it frames safety and auspiciousness as arising from reliance on Viṣṇu’s power—devotion expressed through mantra-recitation and reverent invocation.

It reflects applied ritual science: directional protection (dik-pālana/dik-bandhana) and technical doctrine via the “twenty-four tattvas,” a structured metaphysical enumeration used to support precise mantra practice.