Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 112

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

सावित्री सर्वदेवानां सावित्री परिकीर्तिता । हृदंतिकैर्ब्रह्म विष्णुरुद्रेश्वरसदाशिवैः ॥ ११२ ॥

Transliteration

sāvitrī sarvadevānāṃ sāvitrī parikīrtitā | hṛdaṃtikairbrahma viṣṇurudreśvarasadāśivaiḥ || 112 ||

Translation

ساوتری کو تمام دیوتاؤں کا جوہر کہا گیا ہے۔ دل کے نہایت اندر بسنے والے برہما، وشنو، رودر، ایشور اور سداشیو بھی ساوتری کی ستوتی کرتے ہیں۔

Word by Word

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्व-देवानाम्: of all the gods
• सर्व-देवानाम्: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां देवानाम्)

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति-बलम्

• परिकीर्तिता: is proclaimed
• परिकीर्तिता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (is proclaimed)

• हृदन्तिकैः: by the intimate/close ones (reading uncertain)
• हृदन्तिकैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: हृदन्तिक (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्बोध)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; शब्दः अस्पष्टः (सम्भवतः 'हृदयान्तिकैः' इत्यर्थः)

• ब्रह्म: Brahmā
• ब्रह्म: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (समुच्चय-गणना)

• विष्णु-रुद्र-ईश्वर-सदा-शिवैः: by Viṣṇu, Rudra, Īśvara, and Sadāśiva
• विष्णु-रुद्र-ईश्वर-सदा-शिवैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + सदा (अव्यय/प्रातिपदिक) + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (विष्णुः च रुद्रः च ईश्वरः च सदाशिवः च)

Speaker

Narada (within the Narada–Sanatkumara dialogue frame of Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Savitri (Gayatri)
• Brahma
• Vishnu
• Rudra
• Ishvara
• Sadashiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates Sāvitrī (Gāyatrī) as a universal divine principle—honored even by Brahmā, Viṣṇu, and Śiva-forms—implying that Vedic mantra (especially Gāyatrī) is a direct, heart-centered means to spiritual illumination.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By presenting Sāvitrī as praised by the highest deities, the verse supports single-pointed reverence (upāsanā) toward the mantra-goddess; devotion expressed through japa and contemplation becomes a unifying bhakti that transcends sectarian divisions.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects the Vedāṅga approach of linking mantra with devatā (mantra-devatā sambandha) and emphasizes inward recitation/meditation (heart-centered upāsanā), a practical guideline for disciplined japa within Vedic ritual and study.