Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

मायासुरात्मजध्वंसी केशिकंठविदारकः । गोपगोप्ता धेनुगोप्ता दावाग्निपरिशोषकः ॥ ६५ ॥

Transliteration

māyāsurātmajadhvaṃsī keśikaṃṭhavidārakaḥ | gopagoptā dhenugoptā dāvāgnipariśoṣakaḥ || 65 ||

Translation

وہ جس نے مایاسُر کے بیٹے کو ہلاک کیا، کیشی کا گلا چاک کیا؛ گوالوں کا محافظ، گایوں کا نگہبان، اور جنگل کی بھڑکتی آگ کو خشک کرنے والے شری کرشن ہیں۔

Word by Word

• माया-असुर-आत्मज-ध्वंसी: destroyer of the sons of the Māyā-asura
• माया-असुर-आत्मज-ध्वंसी: Karta (कर्ता/Subject—स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: माया (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक) + ध्वंसिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; ध्वंसिन्-शब्दः (नाशक/विनाशक)

• केशि-कण्ठ-विदारकः: splitter of Keśi’s throat
• केशि-कण्ठ-विदारकः: Karta (कर्ता/Subject—स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: केशि (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक) + विदारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (केशेः कण्ठः) + कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रकृतिः (विदारकः = विदारणकर्ता)

• गोप-गोप्ता: protector of the cowherds
• गोप-गोप्ता: Karta (कर्ता/Subject—स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गोप (प्रातिपदिक) + गोप्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (गोपानां गोप्ता)

• धेनु-गोप्ता: protector of the cows
• धेनु-गोप्ता: Karta (कर्ता/Subject—स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धेनु (प्रातिपदिक) + गोप्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धेनूनां गोप्ता)

• दाव-अग्नि-परि-शोषकः: one who dries up/quenches the forest-fire
• दाव-अग्नि-परि-शोषकः: Karta (कर्ता/Subject—स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दाव (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + परिशोषक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दावाग्नेः) + तत्पुरुषः (परिशोषकः = शोषयिता/निवारकः)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Vishnu
• Krishna
• Keśin
• Māyāsura
• Gopas
• Dhenus

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents Krishna’s protective and demon-destroying attributes as names for remembrance (smaraṇa) and praise (stuti), directing the mind to the Lord as the refuge who removes fear and safeguards dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By listing Krishna’s līlā-based epithets, it encourages nāma-japa and nāma-kīrtana: devotion grows by repeatedly recalling the Lord’s compassionate acts—protecting devotees (gopas, cows) and defeating forces that threaten spiritual life.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse functions as a concise nāma-stuti suited for precise recitation; it implicitly relies on correct śabda-prayoga (Vyākaraṇa) and accurate pronunciation/intonation (Śikṣā) for disciplined chanting.