Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 126

Kṛṣṇādi-mantra-varga-varṇana

Classification of Krishna and Related Mantras

Devanagari script

तृतीयं लोकपालैस्तु चतुर्थं परिकीर्तितम् । लक्षं जपो दशांशेन घृतेन हवनं स्मृतम् ॥ १२६ ॥

Transliteration

tṛtīyaṃ lokapālaistu caturthaṃ parikīrtitam | lakṣaṃ japo daśāṃśena ghṛtena havanaṃ smṛtam || 126 ||

Translation

تیسرا درجہ لوک پالوں کے ساتھ بیان ہوا ہے اور چوتھا بھی اسی طرح؛ ایک لاکھ جپ کرے، اور اس کا دسواں حصہ گھی سے ہون کرنا مقرر ہے۔

Word by Word

• तृतीयम्: the third (set/enclosure)
• तृतीयम्: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लोकपालैः: with the guardians of the worlds
• लोकपालैः: करण/सह (Instrument/association)
• Type: Noun
• Root: लोक-पाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (लोकस्य पालाः)

• तु: but, indeed
• तु: अव्यय (contrast/emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; विरोध/विशेषार्थक

• चतुर्थम्: the fourth (set/enclosure)
• चतुर्थम्: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• परिकीर्तितम्: is proclaimed
• परिकीर्तितम्: विधेय (predicative)
• Type: Verb
• Root: परि-कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

• लक्षम्: a hundred thousand
• लक्षम्: कर्म/परिमाण (measure)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक

• जपः: recitation (japa)
• जपः: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दश-अंशेन: by a tenth part
• दश-अंशेन: करण (Instrument/measure)
• Type: Noun
• Root: दश (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (दशमः अंशः/दशांशः)

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• हवनम्: fire-offering (homa)
• हवनम्: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: हवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्मृतम्: is prescribed/remembered (as)
• स्मृतम्: विधेय (predicative)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Lokapalas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It sets a disciplined standard for mantra-practice: intensive japa is sealed by a proportional homa, turning inner repetition into an outward sacrificial offering and strengthening the rite’s completeness (pūrṇatā).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily ritual-technical, it supports bhakti by prescribing sustained mantra-remembrance (japa) and offering (homa), both of which cultivate focused devotion and reverence toward the divine order protected by the Lokapālas.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Prayoga-style ritual proportioning is highlighted: the rule that homa should be one-tenth of the japa count, using ghṛta (ghee) as the standard oblation—an applied, procedure-focused aspect of Vedic ritual science.