Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 102

Kṛṣṇādi-mantra-varga-varṇana

Classification of Krishna and Related Mantras

Devanagari script

एवं सिद्धे मनौ मंत्री वंध्यायामपि पुत्रवान् । तारो माया ततः सांतसेंदुष्वांतश्च सर्ववान् ॥ १०२ ॥

Transliteration

evaṃ siddhe manau maṃtrī vaṃdhyāyāmapi putravān | tāro māyā tataḥ sāṃtaseṃduṣvāṃtaśca sarvavān || 102 ||

Translation

یوں جب منتر سِدھ ہو جاتا ہے تو سادھک کو منتر کا اِشوریہ حاصل ہوتا ہے؛ بانجھ عورت سے بھی اسے بیٹا مل جاتا ہے۔ پھر ‘تارا’ اور ‘مایا’ نامی قوتیں، اس کے بعد ‘سانت’، ‘سیندُشوانت’ وغیرہ سِدھیاں حاصل ہوتی ہیں، اور آخرکار وہ ہر مطلوب کمال سے بہرہ ور ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• सिद्धे: when (it is) accomplished
• सिद्धे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (सिध्-धातु, क्त)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘when accomplished’

• मनौ: in Manu (contextual)
• मनौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in/for Manu’ (context: in the rite/mantra of Manu)

• मन्त्री: the mantra-practitioner
• मन्त्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘one who has/recites a mantra’

• वन्ध्यायाम्: in a barren (woman)
• वन्ध्यायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in (case of) a barren woman’

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अप्यर्थक-अव्यय (even/also)

• पुत्रवान्: having a son
• पुत्रवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुत्रवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-अर्थे ‘possessing a son’

• तारः: Tāra (name)
• तारः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (name/epithet)

• माया: Māyā (name)
• माया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (name/epithet)

• ततः: thereafter
• ततः: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereafter)

• सान्त-सेन्दु-स्वान्तः: (one) with sānta, sendu, and svānta (epithets)
• सान्त-सेन्दु-स्वान्तः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सान्त (प्रातिपदिक) + सेन्दु (प्रातिपदिक) + स्वान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थः (having ‘sānta’, ‘sendu’, ‘svānta’ qualities/names)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सर्ववान्: possessing all (prosperity)
• सर्ववान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्ववत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-अर्थे ‘possessing everything’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada about mantra-siddhi within Vedanga/technical disciplines)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a Vedanga-style, technical claim that mantra-perfection (mantra-siddhi) yields tangible results and graded attainments, while implying that disciplined practice can culminate in comprehensive accomplishment (sarvavān).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it situates power and success as outcomes of perfected sacred practice; in a bhakti framework, such results are traditionally treated as secondary to devotion and should be handled with restraint and dharmic intent.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and mantra-siddhi methodology—an applied, technical strand associated with disciplined recitation, ritual correctness, and the classification of attainments (siddhis) arising from successful practice.