Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 48

The Exposition of Hanumān’s Protective Kavaca

Māruti-kavaca

सर्वाग्निव्याधिसंस्तंभकारिणे भयहारिणे । सदा वनफलाहारसंतृप्ताय विशेषतः ॥ ४८ ॥

sarvāgnivyādhisaṃstaṃbhakāriṇe bhayahāriṇe | sadā vanaphalāhārasaṃtṛptāya viśeṣataḥ || 48 ||

اُس کو نمسکار ہے جو ہر طرح کے بخار اور بیماریوں کو روک دیتا ہے، جو خوف کو دور کرتا ہے، اور جو ہمیشہ جنگلی پھلوں کی غذا پر قناعت رکھنے والے بھکت سے خاص طور پر خوش ہوتا ہے۔

सर्वall
सर्व:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (used as compound-member; ‘all’)
अग्निfire
अग्नि:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
व्याधिdisease
व्याधि:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
संस्तम्भparalysis/stiffening
संस्तम्भ:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootसंस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
कारिणेto the one who causes
कारिणे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootकारिन् (प्रातिपदिक; from √कृ (धातु) with -इन्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
भयfear
भय:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
हारिणेto the remover
हारिणे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootहारिन् (प्रातिपदिक; from √हृ (धातु) with -इन्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
वनforest
वन:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
फलfruit
फल:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
आहारfood/diet
आहार:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
संतृप्तायto the satisfied one
संतृप्ताय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootसंतृप्त (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त from सम्+√तृप् (धातु))
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

Narada (instructing within a Vedanga/observance context, addressing the divine object of praise, typically Vishnu)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu

FAQs

It presents the deity as both a spiritual refuge (fear-remover) and a healer, while praising disciplined simplicity—contentment with a restrained, sattvic diet—as especially pleasing in devotional practice.

Bhakti here is expressed through reverent praise and lifestyle alignment: devotion is not only recitation but also cultivating contentment and restraint, which are offered as a pleasing form of worship.

It reflects applied dharma and vrata-prayoga (practical observance): regulated diet and disciplined conduct are treated as supportive auxiliaries to mantra and worship, a common technical emphasis in Book 1.3’s instructional tone.