Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 28

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

स्पृष्ट्वा कुंभं जपेन्मन्त्रं सहस्रं विजितेंद्रियः । अभिषिं चेत्तदंभोभिः प्रियं सर्वेष्टसिद्धये ॥ २८ ॥

Transliteration

spṛṣṭvā kuṃbhaṃ japenmantraṃ sahasraṃ vijiteṃdriyaḥ | abhiṣiṃ cettadaṃbhobhiḥ priyaṃ sarveṣṭasiddhaye || 28 ||

Translation

کُمبھ کو چھو کر، ضبطِ نفس والا سادھک منتر کا ہزار بار جپ کرے۔ پھر اسی جل سے پریہ دیوتا کا ابھیشیک کرے، تاکہ تمام مطلوبہ مرادیں پوری ہوں۔

Word by Word

• स्पृष्ट्वा: having touched
• स्पृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातु: स्पृश्; अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having done)

• कुम्भम्: the pot
• कुम्भम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मन्त्रम्: the mantra
• मन्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• सहस्रम्: a thousand (times)
• सहस्रम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/परिमाण), एकवचन; संख्यावाचक-परिमाण (measure)

• विजितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• विजितेन्द्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विजित (कृदन्त, √जि धातु) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय-भाव: ‘विजितानि इन्द्रियाणि यस्य’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• अभिषिञ्चेत्: should sprinkle/anoint
• अभिषिञ्चेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-षिच् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: अभि-

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (सम्बन्ध/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional particle)

• तत्: that (one)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• अम्भोभिः: with waters
• अम्भोभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अम्भस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन

• प्रियम्: the desired (thing)
• प्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘प्रिय’ = desired/pleasant thing

• सर्वेष्टसिद्धये: for the accomplishment of all desired aims
• सर्वेष्टसिद्धये: Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: सर्व + इष्ट + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘सर्वेष्टस्य सिद्धिः’), स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada a technical ritual method)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner discipline (sense-control and mantra-japa) with an outward rite (abhiṣeka), teaching that desired results arise when ritual action is empowered by concentrated, regulated consciousness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By directing the practitioner to bathe/anoint the ‘beloved’ deity after japa, it frames mantra practice as loving service (upacāra) where devotion culminates in offering sanctified water to the worshipped Lord.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual science: correct sequencing of acts (kumbha-sparśa → sahasra-japa → abhiṣeka) and the use of mantra-charged water as an efficacious ritual medium.