Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 13

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः । हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः ॥ १३ ॥

Transliteration

varmāstrābhyāmastramuktaṃ śeṣārṇairvyāpakaṃ punaḥ | hṛdaye jaṭhare nābhau jaṭhare guhyadeśataḥ || 13 ||

Translation

یوں وَرم (زرہ) منتر اور اَستر (ہتھیار) منتر کے ساتھ اَستر چھوڑ کر، باقی حروف سے پھر ہمہ گیر حفاظتی نیاس کرے—دل میں، پیٹ میں، ناف میں، پھر پیٹ میں اور گُہْیَہ مقام میں۔

Word by Word

• वर्मास्त्राभ्याम्: by (the) armor and weapon
• वर्मास्त्राभ्याम्: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वर्म + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, द्विवचन; instrumental dual (3rd case)

• अस्त्रम्: weapon (missile)
• अस्त्रम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; accusative singular (2nd case)

• उक्तम्: uttered/recited
• उक्तम्: कर्मणि प्रयोगे विशेषण (PPP as predicate/qualifier)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle ‘said/uttered’ agreeing with अस्त्रम्

• शेषार्णैः: with the remaining syllables
• शेषार्णैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शेष + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; instrumental plural (3rd case); ‘with the remaining syllables/letters’

• व्यापकम्: all-pervading
• व्यापकम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्यापक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; accusative singular; qualifying अस्त्रम्

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• हृदये: in the heart
• हृदये: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; locative singular (7th case)

• जठरे: in the belly
• जठरे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; locative singular

• नाभौ: in the navel
• नाभौ: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; locative singular (7th case)

• जठरे: in the belly
• जठरे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; locative singular (repeated)

• गुह्यदेशतः: from the groin-region
• गुह्यदेशतः: अपादान (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: गुह्य + देश (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययप्रत्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘from the region of the groin/secret part’

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a disciplined method of inner protection: by placing mantra-syllables into key bodily centers, the practitioner ritualizes awareness and invokes a ‘vyāpaka’ (all-covering) safeguard.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, the practice supports Bhakti by creating a protected, focused inner field for worship—so the devotee’s mind and senses remain steady for sustained remembrance and mantra-japa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied mantra-vidhi and nyāsa (ritual placement), a technical discipline closely tied to correct phonetic syllable-use (Śikṣā) and precise ritual procedure (Kalpa).