Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 80

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

Devanagari script

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

Transliteration

kṛśārānnaṃ ca naivedyaṃ sājyaṃ tasyai nivedayet | kilidvayaṃ japaṃ proktamevaṃ kuryāddine dine || 80 ||

Translation

اُسے گھی کے ساتھ کِرشَار اَنّ کا نَیویدیہ پیش کرے۔ ‘کِلیِدْوَیَ’ نامی جپ بتایا گیا ہے؛ یوں روز بہ روز یہ عمل کرے॥۸۰॥

Word by Word

• कृशारान्नम्: rice-gruel food
• कृशारान्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृशार-अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कृशारस्य अन्नम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• नैवेद्यम्: food-offering (naivedya)
• नैवेद्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• साज्यम्: with ghee
• साज्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-अज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (अज्येन सह/युक्तम्)

• तस्यै: to her
• तस्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• निवेदयेत्: should offer/present
• निवेदयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निवेदय् (धातु; √विद्/वेद् caus. with नि-)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• किलिद्वयम्: the two ‘kili’ (syllables/words)
• किलिद्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किलि-द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (द्वे किल्यौ/किलि-शब्दौ)

• जपम्: repetition/chanting
• जपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रोक्तम्: said/declared
• प्रोक्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘जपम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दिने: in a day
• दिने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (दिने दिने = प्रतिदिनम्)

Speaker

Narada (teaching ritual procedure in dialogue tradition associated with Sanatkumara)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined daily sādhana: devotional offering (naivedya with ghee) paired with consistent mantra-japa, showing that regularity and correct upacāra are central to ritual efficacy.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through tangible service—offering sanctified food to the deity—and through inward remembrance via japa; the verse joins external worship and internal devotion as a daily practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure (kalpa-style guidance) is foregrounded: what to offer (kṛśāra with ghee) and how to maintain the practice (daily japa), reflecting applied liturgical discipline rather than grammar or astrology.