Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

विभञ्जनांते ब्रह्मास्त्रब्रह्मशक्ति ग्रसेति च । लक्ष्मणांते शक्तिभेदनिवारणपदं वदेत् ॥ ७९ ॥

Transliteration

vibhañjanāṃte brahmāstrabrahmaśakti graseti ca | lakṣmaṇāṃte śaktibhedanivāraṇapadaṃ vadet || 79 ||

Translation

‘وِبھنجنا’ منتر کے آخر میں یہ الفاظ کہے—“برہماستر اور برہما شکتی نگل لی جائیں۔” اور ‘لکشمنَا’ کے آخر میں شکتی کے چیرنے والے اثر کو روکنے والا جوابی منتر پڑھا جائے۔

Word by Word

• विभञ्जन-अन्ते: at the end of ‘splitting’ (phrase-end marker)
• विभञ्जन-अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: विभञ्जन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः (locative sense: ‘at the end of/after’)

• ब्रह्म-अस्त्र-ब्रह्म-शक्ति: Brahmāstra and Brahma-śakti
• ब्रह्म-अस्त्र-ब्रह्म-शक्ति: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + ब्रह्म (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (शक्ति-प्रधान), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्वन्द्व-समास (ब्रह्मास्त्रं च ब्रह्मशक्तिश्च)

• ग्रसेति: ‘devours’ (as the quoted word)
• ग्रसेति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: ग्रस् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; इति-समाप्त्यर्थे उद्धरणरूपम् (‘…’ इति)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• लक्ष्मण-अन्ते: at the end of ‘Lakṣmaṇa’ (phrase-end marker)
• लक्ष्मण-अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः (locative sense: ‘at the end of/after’)

• शक्ति-भेद-निवारण-पदम्: the word/phrase for preventing the piercing of the śakti
• शक्ति-भेद-निवारण-पदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक) + निवारण (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थः (‘शक्तेः भेदस्य निवारणं’ इति)

• वदेत्: should utter
• वदेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; विध्यर्थः ‘should say’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical prayoga of protective mantras)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brahmāstra
• Brahmaśakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames mantra as a dharmic technology: destructive forces (astras/śaktis) are not met with greater violence but are ritually dissolved through precise recitation and counter-formulas.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it implies reliance on sacred speech under guru-guidance rather than egoic power; this disciplined surrender to mantra-vidhi aligns with bhakti’s trust in higher order and divine protection.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and correct padānta usage—knowing exactly which words to append at a mantra’s end—reflects applied Śikṣā (phonetics) and Vyākaraṇa (word-form precision) in ritual practice.