Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 81

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

अपूपलक्षहोमे तु भवेद्वैश्रवणोपमः । क्रुद्धस्य सन्निधौ राज्ञो जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ८१ ॥

Transliteration

apūpalakṣahome tu bhavedvaiśravaṇopamaḥ | kruddhasya sannidhau rājño japedaṣṭottaraṃ śatam || 81 ||

Translation

اپوپ (مقدّس کیک) کی ایک لاکھ آہوتیوں کا ہوم کرنے سے سادھک ویشروَن (کُبیر) کے مانند دولت مند ہوتا ہے؛ اور غضبناک بادشاہ کے حضور منتر ۱۰۸ بار جپ کرنا چاہیے۔

Word by Word

• अपूप-लक्ष-होमे: in the offering of one lakh (100,000) apūpa-cakes
• अपूप-लक्ष-होमे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अपूप (प्रातिपदिक) + लक्ष (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अपूपानां लक्षस्य होमः / अपूपलक्षे होमः)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (indeed/but)

• भवेत्: may become
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• वैश्रवण-उपमः: comparable to Vaiśravaṇa (Kubera)
• वैश्रवण-उपमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वैश्रवण (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वैश्रवणस्य उपमः)

• क्रुद्धस्य: of the angry (one)
• क्रुद्धस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √क्रुध्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• सन्निधौ: in the presence
• सन्निधौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अष्ट-उत्तरम्: eight more (i.e., plus eight)
• अष्ट-उत्तरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अष्ट अधिकम् उत्तरम् = eight more)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vaiśravaṇa (Kubera)
• Rājā (King)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links precise ritual action (lakṣa-homa) and disciplined recitation (108-japa) with tangible outcomes—prosperity like Kubera and protection in hostile royal situations—showing the Purana’s technical, results-oriented ritual theology.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily ritual-technical, it implies bhakti through faithful dependence on mantra and sacred offerings: devotion expressed as disciplined practice that seeks divine order and protection rather than mere confrontation.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights prayoga-style ritual procedure: homa with specified count (lakṣa) and japa with a standard sacred number (108), reflecting technical application of mantra-counting and ritual performance used in Vedic sciences.