Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 154

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

रूपाय तार स्वं बीजं वामनान्ते च रूपतः । पापध्रुवत्रयं बीजं रामाय निगमादितः ॥ १५४ ॥

Transliteration

rūpāya tāra svaṃ bījaṃ vāmanānte ca rūpataḥ | pāpadhruvatrayaṃ bījaṃ rāmāya nigamāditaḥ || 154 ||

Translation

‘روپ’ کے لیے تار (اوم) ہی بیج ہے؛ اور وامن کے اختتام پر بھی ‘روپ’ کے لیے وہی ہے۔ ‘رام’ کے لیے ‘پاپ–دھرو’ کی تثلیث بیج ہے، جیسا کہ نگموں کے آغاز سے بیان ہوا ہے۔

Word by Word

• रूपाय: to (that) form
• रूपाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• तार: ‘tāra’
• तार: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन (Vocative) एकवचन (पाठानुसार)

• स्वम्: one’s own
• स्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• बीजम्: seed-syllable
• बीजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन

• वामनान्ते: at the end of (the word) ‘vāmana’
• वामनान्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वामनान्त (प्रातिपदिक; वामन + अन्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे), सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (वामनस्य अन्तः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• रूपतः: from/according to the form
• रूपतः: Hetu/Apadana (अपादान/कारण)
• Type: Indeclinable
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• पापध्रुवत्रयम्: the triad of ‘pāpa-dhruva’ (three fixed syllables)
• पापध्रुवत्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पापध्रुव + त्रय (प्रातिपदिक; पाप + ध्रुव + त्रय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगुसमासः (त्रयम् पापध्रुवाणाम्)

• बीजम्: seed-syllable
• बीजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• रामाय: to Rāma
• रामाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• निगमादितः: from the Nigamas (Vedas), etc.
• निगमादितः: Apadana (अपादान/स्रोत)
• Type: Indeclinable
• Root: निगम + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from the Nigamas/starting with the Nigamas’

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Rūpa (mantra/deity-name)
• Rāma
• Vāmana
• Nigama (Vedas)
• Tārā (Oṃ)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It codifies which bīja (seed-syllable) empowers specific divine names/forms, grounding mantra practice in Nigamic (Vedic) authority rather than personal invention.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is practiced through mantra-vidhi: devotion becomes disciplined remembrance and worship of the Lord’s forms (Rāma/Vāmana) using correctly transmitted seed-syllables.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-śāstra within the Vedāṅga-oriented material: technical rules for bīja assignment and mantra construction/placement (e.g., at the ‘end’ of a mantra-section), reflecting disciplined recitation and ritual application.