Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 104

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

पुण्यादिकं तु पूर्वोक्तं त्रयोदशभिरक्षरैः । पङिक्तभी रुद्र सङ्ख्याकैरष्टादशभिरक्षरैः ॥ १०४ ॥

Transliteration

puṇyādikaṃ tu pūrvoktaṃ trayodaśabhirakṣaraiḥ | paṅiktabhī rudra saṅkhyākairaṣṭādaśabhirakṣaraiḥ || 104 ||

Translation

پہلے بیان کردہ ‘پُنْیَ’ سے شروع ہونے والا منتر تیرہ حروف کا کہا گیا ہے۔ اور جو سطروں میں رُدر کی تعداد کے مطابق مرتب ہو، وہ اٹھارہ حروف کا ہوتا ہے۔

Word by Word

• पुण्य-आदिकम्: ‘puṇya’ etc. (the earlier group/word)
• पुण्य-आदिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg); ‘पुण्य’ इत्यादि-समूहः/पदम्

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषबोधक अव्यय (particle: but/indeed)

• पूर्व-उक्तम्: previously stated
• पूर्व-उक्तम्: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व + उक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg); भूतकृदन्त (PPP) ‘पूर्वं उक्तम्’

• त्रयोदशभिः: with thirteen
• त्रयोदशभिः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: तृतीया बहुवचन (Instr pl) (used with ‘अक्षरैः’ understood/connected); संख्या

• अक्षरैः: by/with syllables
• अक्षरैः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl)

• पङ्क्ति-भिः: with lines/rows
• पङ्क्ति-भिः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Noun
• Root: पङ्क्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl)

• रुद्र: Rudra (i.e., eleven)
• रुद्र: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom sg) (समास/विशेषणार्थे ‘रुद्र-संख्य’ = 11)

• सङ्ख्याकैः: numbered/amounting (to)
• सङ्ख्याकैः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Adjective
• Root: सङ्ख्याक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl); ‘सङ्ख्यया तुल्यैः/सङ्ख्यापरिमितैः’

• अष्टादशभिः: with eighteen
• अष्टादशभिः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Adjective
• Root: अष्टादश (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: तृतीया बहुवचन (Instr pl) (used with ‘अक्षरैः’); संख्या

• अक्षरैः: with syllables
• अक्षरैः: Karana (करण/तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical Vedanga-style enumeration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Rudra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that mantra-recitation is not arbitrary: the efficacy of a rite is tied to correct syllable-count and formal structure, a key principle in Vedanga disciplines.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It supports bhakti in a disciplined way—devotional recitation becomes more potent when performed with proper mantra-form (akṣara-count and arrangement), aligning devotion with Vedic correctness.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas/Śikṣā-style practice: counting akṣaras (syllables) and recognizing numerical conventions (like ‘Rudra-number’) used to define mantra or metrical specifications for ritual use.