Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 96

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

पुत्रान्पौत्रान्यशः कांतिं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । उत्तिष्टेति पदं पश्चाच्छ्रीकराग्निप्रियांतिमः ॥ ९६ ॥

Transliteration

putrānpautrānyaśaḥ kāṃtiṃ bhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati | uttiṣṭeti padaṃ paścācchrīkarāgnipriyāṃtimaḥ || 96 ||

Translation

وہ بیٹے، پوتے، ناموری، تابانی، دنیاوی لذت اور حتیٰ کہ نجات (مکتی) بھی پاتا ہے۔ اس کے بعد اختتامی کلمہ ‘اُتّشٹھ’ (اُٹھو) ہے، جو شریکر اور اگنی پریہ کو خاص طور پر محبوب ہے۔

Word by Word

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• पौत्रान्: grandsons
• पौत्रान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पौत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• यशः: fame
• यशः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (रूपम्: यशः)

• कान्तिम्: splendor/beauty
• कान्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• भुक्तिम्: enjoyment/worldly prosperity
• भुक्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• विन्दति: obtains
• विन्दति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु; ‘to find/obtain’)
• Form: लट् (Present/लट्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), एकवचन

• उत्तिष्ठ: rise up
• उत्तिष्ठ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्+√स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/लोट्), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd person/मध्यम), एकवचन; (पाठे ‘उत्तिष्टेति’ इति उद्धरणरूपेण)

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)

• पदम्: the word/phrase
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (the word/phrase)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (adverb of sequence: afterwards)

• श्रीकर-अग्नि-प्रिय-अन्तिमः: the final (word/mantra) dear to Agni, bestower of prosperity
• श्रीकर-अग्नि-प्रिय-अन्तिमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीकर + अग्नि + प्रिय + अन्तिम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; विशेषणम् (पदं/मन्त्रः इत्यर्थे)

Speaker

Narada (teaching within a Vedanga/ritual-technical context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Agni
• Narada
• Śrīkara
• Agnipriya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a graded fruit of disciplined sacred utterance—starting from family continuity and social glory, moving to prosperity, and culminating in moksha—showing how ritual-technical correctness can be oriented toward liberation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By linking auspicious results to a prescribed concluding utterance, it implies that faithful, attentive performance (śraddhā with correct mantra) becomes a devotional act that can mature from worldly well-being (bhukti) into liberation (mukti).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and proper closure of recitation: the verse points to the importance of the correct final ‘pada’ (concluding word) in a ritual/recitation sequence—an applied, technical concern aligned with Vedanga disciplines.