Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

क्रुद्धोल्काय हृदाख्यातं महोल्काय शिरः स्मृतम् । वीरोल्काय शिखा प्रोक्ता द्युल्काय कवचं मतम् ॥ ५ ॥

Transliteration

kruddholkāya hṛdākhyātaṃ maholkāya śiraḥ smṛtam | vīrolkāya śikhā proktā dyulkāya kavacaṃ matam || 5 ||

Translation

دل ‘کرُدھولکا’ کے لیے کہا گیا ہے؛ سر ‘مہولکا’ کے طور پر یاد کیا گیا ہے۔ شِکھا ‘ویرولکا’ کی کہی گئی ہے؛ اور کَوَچ ‘دیولکا’ کا مانا گیا ہے۔

Word by Word

• क्रुद्धोल्काय: to/for ‘Kruddholkā’
• क्रुद्धोल्काय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: क्रुद्ध + उल्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (क्रुद्धा उल्का)

• हृत्: heart
• हृत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• आख्यातम्: is declared/called
• आख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; धातु: ख्या (to name/declare)

• महोल्काय: to/for ‘Maholkā’
• महोल्काय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महा + उल्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (महा उल्का)

• शिरः: head
• शिरः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• स्मृतम्: is considered/remembered
• स्मृतम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; धातु: स्मृ (to remember/consider)

• वीरोल्काय: to/for ‘Vīrolkā’
• वीरोल्काय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वीर + उल्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (वीरा उल्का)

• शिखा: topknot/crest (śikhā)
• शिखा: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• प्रोक्ता: is said/declared
• प्रोक्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; धातु: वच् (to say)

• द्युल्काय: to/for ‘Dyulkā’
• द्युल्काय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्युल्/द्युस् + उल्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (द्युल्-उल्का)

• कवचम्: armor (protective sheath)
• कवचम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कवच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• मतम्: is held/considered
• मतम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; धातु: मन् (to think/consider)

Speaker

Narada (teaching a technical protective-nyasa assignment within the Vedanga-oriented section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a protective aṅga-nyāsa/kavaca principle: different mantra-forms (here, Olkā-names) are ritually installed in key bodily loci (heart, head, śikhā, armour) to sanctify the practitioner and establish spiritual protection during worship.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it supports bhakti-practice by prescribing a disciplined preparatory rite—placing the sacred power on the body—so the devotee can perform japa and pūjā with steadiness, purity, and a sense of divine guardianship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects applied ritual science (prayoga): the structured assignment of mantra-names to bodily parts (aṅga-nyāsa/kavaca), a standard procedural element used to ‘seal’ and protect a rite before recitation or worship.