Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 88

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

भूमिदं तु भ्रुवोर्मध्ये मस्तके भूमिनन्दनम् । अङ्गारकं शिखायां च सर्वांगे च महीसुतम् ॥ ८८ ॥

Transliteration

bhūmidaṃ tu bhruvormadhye mastake bhūminandanam | aṅgārakaṃ śikhāyāṃ ca sarvāṃge ca mahīsutam || 88 ||

Translation

بھنوؤں کے درمیان ‘بھومِد’ نام کا نیاس کرے؛ سر کے تاج پر ‘بھومِنندن’؛ شِکھا میں ‘انگارک’؛ اور تمام بدن میں ‘مہی سُت’ کا استقرار کرے۔

Word by Word

• भूमिदम्: the giver of earth (name/epithet)
• भूमिदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि-द (प्रातिपदिक; भूमि + द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः दः/दायकः)

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)

• भ्रुवोः: of the two eyebrows
• भ्रुवोः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भ्रू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचन

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• मस्तके: on the head
• मस्तके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• भूमिनन्दनम्: earth’s son (epithet)
• भूमिनन्दनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि-नन्दन (प्रातिपदिक; भूमि + नन्दन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः नन्दनः)

• अङ्गारकम्: Aṅgāraka (Mars)
• अङ्गारकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्गारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• शिखायाम्: in the topknot/crest
• शिखायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)

• सर्वाङ्गे: on the whole body
• सर्वाङ्गे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक; सर्व + अङ्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारय (सर्वं अङ्गं यस्मिन्/सर्वाङ्गम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)

• महीसुतम्: son of the earth (epithet)
• महीसुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही-सुत (प्रातिपदिक; मही + सुत)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (महेः सुतः)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada within Vedanga/ritual-technical teaching)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Aṅgāraka (Mars)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches nyāsa—installing sacred names/mantras on specific body-points—so the practitioner’s body becomes a consecrated field for the graha-mantra, supporting inner steadiness, protection, and ritual efficacy.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Even in technical rites, the act of placing divine epithets with attention and reverence is a form of devotional surrender—treating the body and mind as instruments offered to the sacred order upheld by the devas/grahas.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa and ritual application: it gives a procedural instruction for graha-related mantra practice (nyāsa on brow, crown, śikhā, and whole body), used in graha-śānti and related observances.