Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 42

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

तेनाच्छाद्यार्ध्यपात्रं च जपेन्मनुमनन्यधीः । अष्टोत्तरशतावृत्त्या पुनः संपूज्य भास्करम् ॥ ४२ ॥

Transliteration

tenācchādyārdhyapātraṃ ca japenmanumananyadhīḥ | aṣṭottaraśatāvṛttyā punaḥ saṃpūjya bhāskaram || 42 ||

Translation

اسی سے اَर्घ्य کے برتن کو ڈھانپ کر، یکسوئی کے ساتھ منتر کا جپ کرے؛ اور 108 بار جپ کے بعد بھاسکر (سورج) کی پھر سے باقاعدہ پوجا کرے۔

Word by Word

• तेन: with that (by means of it)
• तेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; सर्वनाम

• आच्छाद्य: having covered
• आच्छाद्य: Purvakala (पूर्वकाल/Prerequisite action)
• Type: Verb
• Root: आ-छद् (छद् धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• अर्घ्य-पात्रम्: the arghya-vessel
• अर्घ्य-पात्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘अर्घ्यस्य पात्रम्’ = vessel for arghya)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• जपेत्: should recite (mentally)
• जपेत्: Kriya (क्रिया/Action)
• Type: Verb
• Root: जप् (जप् धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मनुम्: the mantra
• मनुम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: मन्‍त्र/मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; अत्र ‘मन्त्र’ अर्थे

• अनन्य-धीः: one with unwavering attention
• अनन्य-धीः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः (‘अनन्या धीः यस्य सः’ = one whose mind is undistracted)

• अष्ट-उत्तर-शत-आवृत्त्या: by repeating (it) 108 times
• अष्ट-उत्तर-शत-आवृत्त्या: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + आवृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘अष्टोत्तरशतस्य आवृत्तिः’ = repetition 108 times)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)

• सम्पूज्य: having duly worshipped
• सम्पूज्य: Purvakala (पूर्वकाल/Prerequisite action)
• Type: Verb
• Root: सम्-पूज् (पूज् धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• भास्करम्: the Sun (Bhāskara)
• भास्करम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical procedure of Surya-upasana within Vedanga-oriented ritual context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Bhaskara
• Surya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined, single-pointed mantra-japa joined with arghya-offering, presenting Surya (Bhāskara) worship as a precise sādhanā where attention (ananya-dhī) and correct count (108) complete the rite.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed through attentive service—offering arghya, chanting the mantra with unwavering mind, and re-worshipping the deity—showing devotion as consistent, reverent practice rather than mere emotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual procedure and mantra-prayoga: handling the arghya-pātra, performing japa, and using the canonical count of 108—reflecting technical discipline aligned with Vedanga-style precision in rites.