Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 41

The Explanation of Sandhyā and Related Daily Observances

Saṅdhyā-ādi Nitya-karma-Vidhi

पृथिव्यां यानि तीर्थानि दक्षाङ्घ्रौ तानि भूसुरे । स्वेष्टदेवं समुद्वास्य मन्त्री मार्तण्डमण्डले ॥ ४१ ॥

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni dakṣāṅghrau tāni bhūsure | sveṣṭadevaṃ samudvāsya mantrī mārtaṇḍamaṇḍale || 41 ||

اے بھوسُر برہمن! زمین کے جتنے تیرتھ ہیں وہ سب دائیں قدم میں موجود ہیں۔ اپنے اِشت دیو کا باقاعدہ آواہن کر کے منتر جاننے والا مار्तण्ड منڈل (سورج کے گول) میں دھیان و پوجا کرے۔

pṛthivyāmon earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
yāniwhich
yāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
tīrthānipilgrimage places
tīrthāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
dakṣa-aṅghrauin the right foot
dakṣa-aṅghrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक) + aṅghri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); कर्मधारयः: 'right' + 'foot' = 'right foot'
tānithose
tāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
bhūsureO brāhmaṇa
bhūsure:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhūsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन)
sva-iṣṭa-devamone’s chosen deity
sva-iṣṭa-devam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + iṣṭa (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: one's (sva) + chosen (iṣṭa) + deity
samudvāsyahaving invoked/installed
samudvāsya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-ud-vas (समुद्वस् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/त्वान्त), 'having invoked/installed' (contextual)
mantrīthe mantra-reciter
mantrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
mārtaṇḍa-maṇḍalein the solar orb
mārtaṇḍa-maṇḍale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmārtaṇḍa (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: 'of the Sun' + 'disc/orb'

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

M
Mārtaṇḍa (Sun)

FAQs

It internalizes pilgrimage: the merit of external tīrthas is said to be present within the practitioner’s own body (the right foot), and it directs worship toward the Sun’s mandala as a powerful locus for mantra-based contemplation.

Bhakti is framed as focused upāsanā: the devotee invokes the iṣṭadevatā and fixes devotion through a concrete sacred support (the Sun-disc), turning worship into steady, single-pointed remembrance rather than mere travel to places.

Mantra-prayoga and mandala-upāsanā are emphasized—ritual invocation/installation (āvāhana-like sense of samudvāsya) and a solar focal point aligned with Jyotiṣa-oriented sacred cosmology.