Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 7›Shloka 73
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 73

Gaṅgā-māhātmya: Bāhu’s Envy, Defeat, Forest Exile, and Aurva’s Dharmic Consolation

Devanagari script

स्थिते तत्र मुनौ राजा देवराडिव संज्वलन् । चितामध्याद्विनिष्क्रम्य विमानवरमास्थितः ॥ ७३ ॥

Transliteration

sthite tatra munau rājā devarāḍiva saṃjvalan | citāmadhyādviniṣkramya vimānavaramāsthitaḥ || 73 ||

Translation

مُنی کے وہاں موجود رہتے ہوئے، بادشاہ دیوراج کی طرح درخشاں ہو کر چتا کے بیچ سے نکل آیا اور ایک عالی شان وِمان پر سوار ہو گیا۔

Word by Word
स्थितेwhen (he) was present
स्थिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थिते (सति)’ — Locative absolute sense: ‘when (he) was present/standing’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक — ‘there’
मुनौin the sage’s presence
मुनौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular (in/at the sage)
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine nominative singular
देव-राट्-इवlike Indra
देव-राट्-इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootदेव (प्रातिपदिक) + राट् (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
Formइव-उपमावाचक-अव्यय; पूर्वपदद्वयम् उपमानम् — ‘like the king of gods (Indra)’
संज्वलन्blazing
संज्वलन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + ज्वल् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजा इति विशेष्यस्य विशेषणम् — Present participle (blazing)
चिता-मध्यात्from the midst of the pyre
चिता-मध्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootचिता (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चितायाः मध्यः) — Ablative singular (from the middle of the pyre)
विनिष्क्रम्यhaving emerged
विनिष्क्रम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि + नि + क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय), अव्ययभावः — Gerund ‘having come out’
विमान-वरम्the best chariot (vimāna)
विमान-वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (वरं विमानम्) — Accusative singular (excellent aerial car)
आस्थितःhaving mounted/occupied
आस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘आस्थितः’ = आरूढः/आश्रितः — Past participle (mounted/occupied)
Speaker

Suta (narrator)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities
I
Indra (Devarat)
K
King
S
Sage (Muni)
V
Vimana

FAQs

It portrays the fruition of punya and dharma: even at the moment associated with death (the pyre), the king is shown attaining a luminous, higher state and ascending in a divine vimana, indicating upliftment of the soul through merit and right conduct.

Bhakti is implied through the motif of divine grace and exalted post-death ascent; while the verse is narrative rather than doctrinal, it aligns with the Purana’s theme that righteous living and devotion-oriented merit culminate in auspicious divine destinations.

No specific Vedanga (such as Vyakarana, Jyotisha, or Kalpa) is taught in this verse; it instead references the funeral context (citā), indirectly touching the broader sphere of Kalpa (rites), without detailing any procedure.

←Previous Verse
Next Verse→