Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 122

Yuga-Dharma Framework, Kali-Yuga Diagnosis, and the Hari-Nāma Remedy

Transition to Vedānta Inquiry

सनक उवाच । ब्रह्मन्नहं ध्यानपरो भवेयं सनंदनं पृच्छ यथाभिलाषम् । वेदांतशास्त्रे कुशलस्तवायं निवर्तयेद्वा परमार्यवंद्यः ॥ २२ ॥

sanaka uvāca | brahmannahaṃ dhyānaparo bhaveyaṃ sanaṃdanaṃ pṛccha yathābhilāṣam | vedāṃtaśāstre kuśalastavāyaṃ nivartayedvā paramāryavaṃdyaḥ || 22 ||

سنک نے کہا— اے برہمن، میں دھیان میں یکسو رہوں گا۔ جو تم چاہو سنندن سے پوچھو؛ وہ ویدانت شاستر میں ماہر اور پرم آریوں کے نزدیک قابلِ تعظیم ہے، تمہارا شک دور کر دے گا۔

सनकःSanaka
सनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
ध्यानपरःdevoted to meditation
ध्यानपरः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootध्यान-पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (ध्यानम् एव परम् यस्य/ध्यानपरः = intent on meditation)
भवेयम्may I become / I should be
भवेयम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सनन्दनम्Sanandana
सनन्दनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पृच्छask
पृच्छ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथाas, according to
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb/conjunction ‘as/according to’
अभिलाषम्(your) desire/wish
अभिलाषम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootअभिलाष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/अव्ययीभावार्थे), एकवचन; adverbial accusative ‘as you wish’
वेदान्तशास्त्रेin the Vedānta-śāstra
वेदान्तशास्त्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेदान्त-शास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (वेदान्तस्य शास्त्रम्)
कुशलःskilled
कुशलः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; demonstrative pronoun
निवर्तयेत्should remove/resolve
निवर्तयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिवृत्/वृत् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense ‘should cause to cease/should resolve’
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; particle (alternative) ‘or’
परम-आर्य-वन्द्यःrevered by the most noble
परम-आर्य-वन्द्यः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootपरम + आर्य + वन्द्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (परमैः आर्यैः वन्द्यः = worthy of reverence by the highest nobles)

Sanaka

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

S
Sanaka
S
Sanandana
B
Brahman

FAQs

It highlights two complementary means toward liberation: steady meditation (dhyāna) and clear Vedāntic inquiry that removes doubt through a competent teacher.

Though not explicitly about bhakti, it supports devotional practice indirectly by emphasizing inner steadiness (meditation) and right understanding; in Purāṇic teaching, such clarity stabilizes one’s devotion and practice.

The verse points to Vedānta-śāstra as the practical discipline for doubt-removal and right discernment; it stresses the role of a qualified expositor rather than a specific Vedāṅga like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.