Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

Yajñamālī–Sumālī Upākhyāna: Merit-Transfer through Temple Plastering (Lepa) and the Redemption of a Sinner

Devanagari script

सर्वस्मिन्नाशमायाते हिरण्ये पितृसंचिते । अपहृत्य परं द्रव्यं वारस्त्रीनिरतोऽभवत् ॥ ५ ॥

Transliteration

sarvasminnāśamāyāte hiraṇye pitṛsaṃcite | apahṛtya paraṃ dravyaṃ vārastrīnirato'bhavat || 5 ||

Translation

جب والد کی جمع کردہ ساری دولت ضائع ہو گئی، تو اس نے دوسروں کا مال ہڑپ کر لیا اور طوائفوں کی صحبت میں مگن رہا۔

Word by Word

• सर्वस्मिन्: in everything/when all (wealth)
• सर्वस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आयाते: having come/when it had come
• आयाते: Saptami-sambandha (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
• Type: Verb
• Root: आ-√या (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle) ‘आयात’ = प्राप्त; नपुंसकलिङ्ग/सप्तमी-एकवचन (सर्वस्मिन् ... आयाते) लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)

• हिरण्ये: in the gold/wealth
• हिरण्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पितृसंचिते: accumulated by the father/ancestors
• पितृसंचिते: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + संचित (कृदन्त, सम्+√चि धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कृदन्त-क्त ‘संचित’ = संचितम्/संगृहीतम्; समासः: पितृभिः संचितम् (तृतीया-तत्पुरुष)

• अपहृत्य: having stolen/robbed
• अपहृत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: अप-√हृ (धातु)
• Form: अव्यय-भावे कृदन्त (क्त्वा/absolutive/gerund)

• परम्: others’
• परम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘द्रव्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• द्रव्यम्: property/wealth
• द्रव्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वारस्त्रीनिरतः: engaged with prostitutes
• वारस्त्रीनिरतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वारस्त्री (प्रातिपदिक) + निरत (कृदन्त, नि+√रम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त-क्त ‘निरत’ = अत्यासक्तः; समासः: वारस्त्रीषु निरतः

• अभवत्: became/was
• अभवत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada, narrative instruction)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: karuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It shows how attachment to inherited wealth, when frustrated by loss, can push a person into adharma—stealing and sensual addiction—accelerating karmic downfall.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By contrast: bhakti requires self-restraint and purity of conduct; stealing and indulgence in lust scatter the mind, making steady remembrance of Vishnu and disciplined devotion difficult.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga technique is taught in this line; it functions as dharma-nīti instruction—warning against apahara (theft) and kāma-driven habits that obstruct study, ritual discipline, and spiritual practice.