Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

The Characteristics of Devotion to Hari

Devanagari script

भावनामयमेतद्वै जगत्स्थावरजङ्गमम् । विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भज तस्माज्जनार्दनम् ॥ १९ ॥

Transliteration

bhāvanāmayametadvai jagatsthāvarajaṅgamam | vidyudvilolaṃ viprendra bhaja tasmājjanārdanam || 19 ||

Translation

اے برہمنوں کے سردار! یہ سارا جہان—ثابت و متحرک—درحقیقت بھاوناؤں سے بنا ہے اور بجلی کی چمک کی طرح بےقرار ہے؛ اس لیے جناردن کی بھکتی کر۔

Word by Word

• भावना-मयम्: consisting of ideation
• भावना-मयम्: विशेषण (qualifier of 'etad/jagat')
• Type: Adjective
• Root: भावना + मय (प्रातिपदिक)
• Form: समास: भावनायाः मयम् (तत्पुरुष; 'made of imagination/ideation'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (एतत्-विशेषण)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म/विशेष्य (object/topic)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• जगत्: world
• जगत्: कर्म/विशेष्य
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्थावर-जङ्गमम्: (of) the immobile and mobile (beings)
• स्थावर-जङ्गमम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्थावर + जङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमास (copulative): स्थावरं च जङ्गमं च; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; जगत्-विशेषण

• विद्युत्-विलोलम्: flickering like lightning
• विद्युत्-विलोलम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विद्युत् + विलोल (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: विद्युदिव विलोलम् (flickering like lightning); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; जगत्-विशेषण

• विप्रेन्द्र: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्र: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), पुंलिङ्ग, एकवचन; तत्पुरुष: विप्राणाम् इन्द्रः

• भज: worship, resort to
• भज: क्रिया (injunction)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: अपादान/हेतु (source/reason)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; 'therefore/from that'

• जनार्दनम्: Janārdana (Vishnu)
• जनार्दनम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (addressing Narada in instruction)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Janardana
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that worldly experience is unstable and mind-shaped, so lasting peace is found by taking refuge in Janārdana (Vishnu), the steady spiritual ground beyond change.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By contrasting the world’s lightning-like instability with the dependable refuge of Vishnu, it motivates single-pointed worship (bhajana) as the practical response to impermanence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is directly taught here; the takeaway is philosophical discernment (viveka) supporting bhakti—seeing impermanence and choosing devotion.