Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 135

Mokṣopāya: Bhakti-rooted Jñāna and the Aṣṭāṅga Yoga of Viṣṇu-Meditation

Devanagari script

दीर्घबाहुमुदाराङ्गं सर्वालङ्कारभृषितम् । पीताम्बरधरं देवं हेमयज्ञोपवीतिनम् ॥ ३५ ॥

Transliteration

dīrghabāhumudārāṅgaṃ sarvālaṅkārabhṛṣitam | pītāmbaradharaṃ devaṃ hemayajñopavītinam || 35 ||

Translation

وہ دراز بازوؤں والا، عالی اعضاء والا، ہر زیور سے آراستہ ہے؛ زرد پوشاک پہننے والا دیو، سونے کا یجنوپویت دھارنے والا۔

Word by Word

• दीर्घबाहुम्: long-armed
• दीर्घबाहुम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘दीर्घौ बाहू यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवम्/विष्णुम्)

• उदाराङ्गम्: noble-limbed
• उदाराङ्गम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: उदार + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘उदारम् अङ्गं यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• सर्वालङ्कारभृषितम्: adorned with all ornaments
• सर्वालङ्कारभृषितम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + अलङ्कार + भृषित (प्रातिपदिक; भृष्/भूष् धातु + क्त)
• Form: तत्पुरुष: ‘सर्वैः अलङ्कारैः भृषितः/भूषितः’; भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• पीताम्बरधरम्: wearing yellow garments
• पीताम्बरधरम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पीत + अम्बर + धर (प्रातिपदिक; धृ धातु + अच्)
• Form: तत्पुरुष: ‘पीतम् अम्बरं धरति’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• देवम्: the god (Lord)
• देवम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हेमयज्ञोपवीतिनम्: wearing a golden sacred thread
• हेमयज्ञोपवीतिनम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: हेम + यज्ञोपवीतिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘हेममयं यज्ञोपवीतं यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवम्)

Speaker

Narada (describing the Lord for dhyāna, within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: adbhuta (wonder)

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It provides a dhyāna-lakṣaṇa (meditative template) of Vishnu—guiding the devotee to steady the mind by contemplating the Lord’s auspicious form, ornaments, and sacred insignia.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By focusing devotion through concrete remembrance (smaraṇa) and visualization (dhyāna) of Vishnu’s compassionate, majestic form—an accessible practice that nurtures loving attention and inner absorption.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It aligns with kalpa/prayoga sensibilities: the mention of yajñopavīta and devotional dhyāna supports ritual-meditative discipline used in pūjā and vrata observances centered on Vishnu.