Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Tithi-Nirṇaya for Vratas: Ekādaśī Rules, Saṅkrānti Punya-kāla, Eclipse Observances, and Prāyaścitta

श्रौतं स्मार्त्तं व्रतं दानं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् । अनिर्णीतासु तिथिषु न किंचित्फलति द्विज ॥ २ ॥

śrautaṃ smārttaṃ vrataṃ dānaṃ yaccānyatkarma vaidikam | anirṇītāsu tithiṣu na kiṃcitphalati dvija || 2 ||

اے دْوِج! خواہ شروت کرم ہو، سمارْت آچار ہو، ورت ہو، دان ہو یا کوئی اور ویدک عمل—اگر تِتھی کا درست تعیّن نہ ہو تو اس کا ذرّہ بھر بھی پھل نہیں ملتا۔

śrautamVedic (śrauta)
śrautam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrauta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (प्रथमा) Ekavacana; adjectival use qualifying 'vratam/dānam/karma' (Vedic-ritual-based)
smārttamsmārta (based on smṛti)
smārttam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsmārta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; adjectival (smṛti-based)
vratamvow, observance
vratam:
Karta (कर्ता) / topic in enumeration
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
dānamgift, charity
dānam:
Karta (कर्ता) / topic in enumeration
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
yatwhatever
yat:
Karta (कर्ता) / correlating with 'anyat'
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; relative pronoun (यद्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
anyatother (anything else)
anyat:
Karta (कर्ता) / item in enumeration
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; pronominal adjective used substantively
karmaact, rite
karma:
Karta (कर्ता) / item in enumeration
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
vaidikamVedic
vaidikam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaidika (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; adjectival qualifying 'karma' (and/or the enumerated acts)
anirṇītāsuin (tithis) not determined
anirṇītāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanirṇīta (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī (सप्तमी) Bahuvacana; locative plural agreeing with 'tithiṣu'
tithiṣuon lunar days (tithis)
tithiṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottithi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī Bahuvacana (locative plural)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध अव्यय)
kiṃcitanything (at all)
kiṃcit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkiṃcit (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; indefinite pronoun used substantively
phalatibears fruit, yields result
phalati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootphal (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष) Ekavacana; parasmaipada
dvijaO twice-born (brāhmaṇa)
dvija:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (सम्बोधन) Ekavacana

Sanatkumara (teaching Narada on dharma and ritual timing)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It teaches that dharmic actions must be aligned with sacred time (kāla); without correct tithi-nirṇaya, even sincerely performed Vedic rites fail to produce their intended spiritual merit (phala).

By stressing disciplined observance—vratas, dāna, and worship done at the proper tithi—this verse supports bhakti as a regulated practice (niyama) where devotion is strengthened through correct, scripture-aligned timing.

Jyotiṣa Vedāṅga (Vedic astronomy/astrology) is central: determining the correct tithi is presented as essential for the validity and fruit of śrauta, smārta, vrata, and dāna practices.