Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama
ब्रह्मणी चतुराननाक्षवलया कुम्भं करैः स्रुक्स्रवौ बिभ्राणा त्वरुणेंदुकांतिवदना ऋग्रूपिणी बालिका । हंसारोहणकेलिखण्खण्मणेर्बिंबार्चिता भूषिता गायत्री परिभाविता भवतु नः संपत्समृद्ध्यै सदा ॥ ५५ ॥
brahmaṇī caturānanākṣavalayā kumbhaṃ karaiḥ sruksravau bibhrāṇā tvaruṇeṃdukāṃtivadanā ṛgrūpiṇī bālikā | haṃsārohaṇakelikhaṇkhaṇmaṇerbiṃbārcitā bhūṣitā gāyatrī paribhāvitā bhavatu naḥ saṃpatsamṛddhyai sadā || 55 ||
ب्रहما کی شکتی، معزز گایتری—جپ مالا کے کنگن سے مزین، ہاتھوں میں کُمبھ اور سْرُک-سْرَو دھارے؛ نوخیز چاند کی مانند روشن چہرہ، رِگ وید کی صورتِ مجسمہ نوخیز دوشیزہ؛ ہنس-वाहن کی کھیلی میں چھنچھناتے منی زیورات سے آراستہ اور بِمب جیسے زیوروں سے مزین—وہ داناؤں کے دھیان میں سدا رہ کر ہمیں ہمیشہ دولت و فراوانی عطا کرے۔
Narada (stuti within the Narada–Sanatkumara dialogue context)
Vrata: none
Primary Rasa: bhakti
Secondary Rasa: adbhuta
It presents Gāyatrī as the living essence of Vedic revelation (especially the Ṛgveda) and as a yajña-presiding śakti; steady contemplation of her is praised as a direct cause of auspiciousness, prosperity, and inner flourishing.
By offering a vivid dhyāna (meditative icon) of Gāyatrī—her form, attributes, and radiance—the verse teaches bhakti through upāsanā: loving remembrance and visualization that ripens into reverence, steadiness, and grace-bestowing devotion.
It reflects Kalpa (ritual practice) through explicit yajña tools (kumbha, sruk, sruva) and Mantra-upāsanā discipline—showing how Vedic ritual symbolism is integrated into daily meditation on Gāyatrī.