Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 50

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

द्विषद्वर्गं समुत्सार्य द्रुपदां शिरसि क्षिपेत् । ऋतं च सत्यमेतेन कृत्वा चैवाघमर्षणम् ॥ ५० ॥

dviṣadvargaṃ samutsārya drupadāṃ śirasi kṣipet | ṛtaṃ ca satyametena kṛtvā caivāghamarṣaṇam || 50 ||

دشمنوں کے گروہ کو ہٹا کر (گناہ کا بوجھ) دُروپَد کے سر پر ڈال دے۔ اس سے رِت اور سَتیہ قائم ہوتے ہیں اور یقیناً ‘اَغمرشن’—گناہوں کی دھلائی—انجام پاتی ہے۔

द्विषत्-वर्गम्the group of enemies
द्विषत्-वर्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विषत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी): द्विषतां वर्गः = ‘group of enemies’
समुत्सार्यhaving expelled
समुत्सार्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उत् + सृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having driven out/removed’
द्रुपदाम्a bundle of darbha/kusha (grass)
द्रुपदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुपद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (द्रुपदा = दर्भ/कुश-गुच्छः इत्यर्थे)
शिरसिon the head
शिरसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; देशाधिकरणम्
क्षिपेत्should place/throw
क्षिपेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
ऋतम्ṛta (cosmic order/truth)
ऋतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एतेनwith this (mantra/act)
एतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having done’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपातः (emphatic particle)
अघमर्षणम्Aghamarṣaṇa (sin-destroying rite/mantra)
अघमर्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअघ + मर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: अघस्य मर्षणम् = ‘removal of sin’; मन्त्रनाम/कर्मनाम

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

N
Narada
S
Sanatkumara
A
Aghamarshana

FAQs

It frames Aghamarṣaṇa as a dharmic act that restores Ṛta (right order) and Satya (truth), portraying expiation not merely as cleansing but as re-alignment with cosmic and ethical law.

While primarily ritual-expiatory, it supports bhakti by emphasizing inner and outer purity: removing ‘enemies’ (obstacles such as anger, deceit, and sin) prepares the practitioner for steadiness in truthful devotion.

It points to prayāścitta/ritual procedure (kalpa-oriented discipline) and the Vedic ethic of Ṛta–Satya, indicating that correct practice and truthfulness are integral to sin-removal rites like Aghamarṣaṇa.