Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 18

The Pañcarātra Vow (Haripañcaka Vrata): Observance from Śukla Ekādaśī to Pūrṇimā

Devanagari script

एवं संवत्सरं कार्यं व्रतं पापप्रणाशनम् । पुनः प्राप्ते मार्गशीर्षे कुर्यादुद्यापनं व्रती ॥ १८ ॥

Transliteration

evaṃ saṃvatsaraṃ kāryaṃ vrataṃ pāpapraṇāśanam | punaḥ prāpte mārgaśīrṣe kuryādudyāpanaṃ vratī || 18 ||

Translation

یوں یہ گناہوں کو مٹانے والا ورت پورے ایک سال تک کرنا چاہیے؛ اور جب دوبارہ ماہِ مارگشیِرش آئے تو ورتی کو اس کا اُدیापन (اختتامی رسم) ادا کرنی چاہیے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक

• संवत्सरम्: for a year
• संवत्सरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: संवत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाणवाचक (duration)

• कार्यम्: to be done/should be performed
• कार्यम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त भाव्य/कर्तव्यतावाचक कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be done/should be done’

• व्रतम्: the vow
• व्रतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पापप्रणाशनम्: destroyer of sins
• पापप्रणाशनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाप + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (षष्ठी) ‘पापस्य प्रणाशनम्’ (vow as qualifier)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (again)

• प्राप्ते: when (it) has come
• प्राप्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; ‘प्राप्ते (मार्गशीर्षे)’ locative absolute sense

• मार्गशीर्षे: in Mārgaśīrṣa (month)
• मार्गशीर्षे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• उद्यापनम्: concluding rite (udyāpana)
• उद्यापनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उद् + या + पन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• व्रती: the vow-observer
• व्रती: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रतिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none (the same vrata continued)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Mārgaśīrṣa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined continuity: a vrata bears full fruit when maintained for a complete year and formally concluded with udyāpana, making the practice a structured means of pāpa-kṣaya (removal of sin).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By framing vrata as a sustained, year-long commitment culminating in a dedicated completion rite, it presents bhakti as steady observance and faithful follow-through rather than a one-time act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa/ritual procedure is implied: timing the observance by the lunar month (Mārgaśīrṣa) and completing it with udyāpana reflects technical ritual scheduling and completion rules used in vrata-vidhi.