Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 3

Pūrṇimā-vrata (Lakṣmī–Nārāyaṇa-vrata): Observance, Moon Arghya, and Annual Udyāpana

दुःस्वन्पनाशनं धर्म्यं दुष्टग्रहनिवारणम् । सर्वलोकेषु विख्यातं पूर्णिमाव्रतमुत्तम् । येन चीर्णेन पापानां राशिकोटिः प्रशाम्यति ॥ ३ ॥

duḥsvanpanāśanaṃ dharmyaṃ duṣṭagrahanivāraṇam | sarvalokeṣu vikhyātaṃ pūrṇimāvratamuttam | yena cīrṇena pāpānāṃ rāśikoṭiḥ praśāmyati || 3 ||

یہ نہایت دھرمی، بدخوابیاں مٹانے والا اور بد اثر سیاروی نحوستوں کو دور کرنے والا، سب لوکوں میں مشہور اُتم پُورنِما ورت ہے۔ اس کا باقاعدہ آچرن کرنے سے گناہوں کے کروڑوں انبار بھی فرو ہو جاتے ہیں۔

duḥsvapna-nāśanamdestroyer of bad dreams
duḥsvapna-nāśanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootduḥsvapna (प्रातिपदिक) + nāśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc) एकवचन; तत्पुरुष (duḥsvapnasya nāśanam) विशेषण (vratam)
dharmyamrighteous, in accordance with dharma
dharmyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootdharmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (vratam)
duṣṭa-graha-nivāraṇamwarding off evil ग्रहas/spirits
duṣṭa-graha-nivāraṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक) + graha (प्रातिपदिक) + nivāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; तत्पुरुष (duṣṭānāṃ grahāṇāṃ nivāraṇam) विशेषण (vratam)
sarva-lokeṣuin all worlds
sarva-lokeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; तत्पुरुष (sarveṣu lokeṣu)
vikhyātamwell-known, renowned
vikhyātam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootvi-khyāta (ख्यात कृदन्त, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) from √khyā with उपसर्ग वि-
pūrṇimā-vratamthe Pūrṇimā vow (full-moon observance)
pūrṇimā-vratam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpūrṇimā (प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (pūrṇimāyāḥ vratam)
uttamamexcellent
uttamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (pūrṇimā-vratam)
yenaby which
yena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
cīrṇenawhen observed / by (its) observance
cīrṇena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootcar (चर् धातु) → cīrṇa (क्त कृदन्त, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) from √car; विशेषण (yena ... cīrṇena = when/with it having been observed)
pāpānāmof sins
pāpānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
rāśi-koṭiḥa crore of heaps (vast mass)
rāśi-koṭiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrāśi (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (rāśeḥ koṭiḥ = a crore of heaps)
praśāmyatiis pacified, subsides
praśāmyati:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootśam (शम् धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग प्र-

Narada (teaching within a dialogue context traditionally framed with Sanatkumara and related sages)

Vrata: Pūrṇimā-vrata

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

It presents the Pūrṇimā-vrata as a dharmic observance that purifies karmic burden—so powerful that vast accumulations of sin are said to subside through its proper practice.

By praising a sacred vrata as “renowned in all worlds” and spiritually purifying, the verse supports bhakti-oriented discipline: steady observance and reverence for sacred times (like Pūrṇimā) become instruments for inner cleansing and divine alignment.

It reflects Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) through the idea of duṣṭa-graha-nivāraṇa—mitigating adverse graha effects via prescribed religious observances (vrata) and graha-śānti logic.