Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 103

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

अग्नौ वा ब्राह्मणे वापिहूयते यद्वविर्गुरो । हरिभक्त्या महाभाग तेन विष्णुः प्रसीदति ॥ ३ ॥

agnau vā brāhmaṇe vāpihūyate yadvavirguro | haribhaktyā mahābhāga tena viṣṇuḥ prasīdati || 3 ||

اے بزرگوار! نذر (ہوی) آگ میں ڈالی جائے یا برہمن کو پیش کی جائے—اگر وہ ہری بھکتی کے ساتھ ہو تو اسی سے وشنو خوش ہوتے ہیں۔

अग्नौin/into the fire
अग्नौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
वाor
वा:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle: or)
ब्राह्मणेin/for a Brahmin
ब्राह्मणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
वाor
वा:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
अपिalso/even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अप्यर्थ-निपातः (also/even)
हूयतेis offered (as oblation)
हूयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
यत्which/whatever
यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-उपपद (relative)
वविःoblation (havis)
वविः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootववि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (द्रव्यवाचकः—हविः/आहुति-द्रव्य)
गुरोःof the guru
गुरोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्
हरि-भक्त्याby devotion to Hari
हरि-भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः भक्त्या)
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्य)
तेनby that/thereby
तेन:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/हेतु), एकवचनम्
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रसीदतिis pleased
प्रसीदति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + सद् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu (Hari)
A
Agni
B
Brahmana

FAQs

It teaches that the decisive factor in ritual efficacy is Hari-bhakti: offerings in yajña or gifts to brāhmaṇas become spiritually complete when dedicated to Vishnu, who is thereby pleased.

Bhakti is presented as the inner consecration of action—whether one performs fire-sacrifice or charitable giving, devotion to Hari turns the act into direct worship that reaches Vishnu.

It reflects kalpa (ritual procedure) and dharma-prayoga: havis offered into Agni and dana to qualified brāhmaṇas are both valid Vedic acts, but the verse emphasizes correct sankalpa (devotional intent) as the key practical takeaway.