Śokanivāraṇa: Non-brooding, Impermanence, Contentment, and Śuka’s Renunciation
धारणे वा विसर्गे च न कर्तुं विद्यतेऽवशः । प्रभवंत्युदरे गर्भा जायमानास्तथापरे ॥ ५३ ॥
dhāraṇe vā visarge ca na kartuṃ vidyate'vaśaḥ | prabhavaṃtyudare garbhā jāyamānāstathāpare || 53 ||
خواہ ٹھہراؤ ہو یا اخراج—بے بس جیو کے لیے اس کے خلاف کرنا ممکن نہیں۔ پیٹ میں جنین پیدا ہوتے ہیں اور دوسرے بھی جنم لیتے ہیں—اسی جبرِ تقدیر کے تحت॥۵۳॥
Sanatkumara (in instruction to Narada within the Moksha-dharma dialogue)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: karuna
It underscores the conditioned nature of embodied life: even basic bodily processes and the very arising of birth occur under compulsion, pointing the seeker toward liberation beyond bodily identification.
By highlighting human helplessness within samsara, it implicitly supports taking refuge in the Lord (śaraṇāgati): devotion becomes the practical spiritual response when bodily existence is governed by karma and necessity.
No specific Vedanga technique is taught in this verse; the takeaway is ethical-philosophical—recognizing karmic compulsion in embodiment, which supports vairagya (dispassion) and disciplined sadhana.