Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 76

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

वामपादे तथा त्रीणि दक्षिणे त्रीणि भानि च । चत्वारि दक्षिणे हस्ते जन्मभाद्र विजस्थितिः ॥ ७६ ॥

vāmapāde tathā trīṇi dakṣiṇe trīṇi bhāni ca | catvāri dakṣiṇe haste janmabhādra vijasthitiḥ || 76 ||

بائیں پاؤں میں تین اور دائیں پاؤں میں بھی تین مبارک نشان ہیں؛ اور دائیں ہاتھ میں چار۔ یہ ترتیب عمدہ پیدائش اور بلند، برہمن مانند مرتبے کی علامت ہے۔

वामपादेin the left foot
वामपादे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाम + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; वामपादे = वामे पादे (locative)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय/समुच्चयार्थ-क्रियाविशेषण (adverb: 'thus/also')
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
दक्षिणेin the right (side/foot)
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण-रूपेण (qualifying an implied noun like पादे)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषण
भानिluminaries/signs
भानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘भानि’ = lights/luminaries (भान्/भा-शब्द)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
चत्वारिfour
चत्वारि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषण
दक्षिणेin the right
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण-रूपेण (qualifying हस्ते)
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
जन्मभाद्रthe birth-(bhādra) [indicator]
जन्मभाद्र:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्म + भाद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; जन्मभाद्रः (janma-bhādraḥ) = ‘birth-constellation/auspicious birth (term)’
विजस्थितिःthe vija-position/state
विजस्थितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविज + स्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विजस्थितिः’ = the position/state of ‘vija’ (technical term)

Sanatkumara (teaching Narada in an instructional dialogue on dharma and auspicious signs)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It links outer indications (auspicious bodily marks) with inner karmic merit, suggesting that dharmic conduct and past merit can manifest as signs of a fortunate birth and a refined station suited for spiritual pursuit.

Indirectly: by describing a 'bhadra janma' and 'vija-sthiti', it points to the kind of disciplined, dharma-aligned life traditionally considered supportive for sustained sādhana—within which Vishnu-bhakti is practiced with steadiness.

A practical omen-and-indication approach akin to traditional lakṣaṇa/saṃudrika-style reading, often associated with applied Jyotiṣa-related culture—using observable signs to infer auspiciousness and social-spiritual suitability.