Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 35

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

अवृष्टिशस्त्रभयदः पीड्यं देवा नृपांतकृत् । पितृद्विदैवधातॄणां भिद्यन्ते गंडतारकाः ॥ ३५ ॥

Transliteration

avṛṣṭiśastrabhayadaḥ pīḍyaṃ devā nṛpāṃtakṛt | pitṛdvidaivadhātṝṇāṃ bhidyante gaṃḍatārakāḥ || 35 ||

Translation

جب دیوتا پیڑت ہوتے ہیں تو بے بارانی اور ہتھیاروں کا خوف پیدا کرتے ہیں اور بادشاہوں کے زوال کا سبب بنتے ہیں۔ اور پِتروں کے دشمنوں اور الٰہی احکام کے مخالفوں کے لیے ‘گنڈ تارک’ نامی منحوس نشانیاں پھوٹ پڑتی ہیں۔

Word by Word

• अवृष्टिशस्त्रभयदः: giver of fear of drought and weapons
• अवृष्टिशस्त्रभयदः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अवृष्टि + शस्त्र + भय + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासार्थः ‘अवृष्टेः शस्त्रस्य च भयम् ददाति’

• पीड्यम्: to be afflicted / afflictive
• पीड्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पीड्य (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्यय; gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be afflicted’

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• नृपान्तकृत्: bringing the end of kings
• नृपान्तकृत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नृप + अन्त + कृ (धातु)
• Form: कृदन्त (कृत्-प्रत्यय: क्विप्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासार्थः ‘नृपाणाम् अन्तं करोति’

• पितृद्विदैवधातॄणाम्: of the Pitṛs and the Dvidai-vadhātṛs
• पितृद्विदैवधातॄणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पितृ + द्वि + दैव + धातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (पितरः + द्विदैवधातारः)

• भिद्यन्ते: are split / break apart
• भिद्यन्ते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• गण्डतारकाः: the ‘Gaṇḍa’ stars (nodes/asterisms)
• गण्डतारकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण्ड + तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन; कर्मधारय (गण्ड-रूपाः तारकाः)

Speaker

Narada (teaching in the Moksha-Dharma discourse, traditionally in dialogue context with Sanatkumara lineage)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: raudra

Characters & Entities

• Devas
• Pitrs
• Nripas (kings)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links collective suffering—drought, violence, and political collapse—to a deeper disturbance of dharma: when divine order and ancestral obligations are opposed or neglected, harmful portents and instability manifest.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By implication, it supports bhakti grounded in dharma: honoring the Devas through righteous living and honoring the Pitṛs through prescribed duties keeps life aligned with daiva; devotion is not merely emotion but sustained by right conduct and reverence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Jyotiṣa-style thinking about omens (tārakā/markers) and their interpretation, and also emphasizes smārta pitr-karya (ancestral rites) as a practical dharmic discipline whose neglect is said to correlate with misfortune.